– Mehriban
və bağışlayan Allahın adı ilə!
Mənim üçün
siz əzizlərlə olan bugünkü görüşümüz həmişə olduğu kimi olduqca xoş və
ümidvericidir. Həqiqətən də, ölkənin əsl ümid yeri savadlı və ziyalı gənclər,
xüsusən də ziyalı olması ilə yanaşı öhdəsinə düşən vəzifə və məsuliyyəti dərk
edən gənclərdir. Sizinlə – əziz qardaş
və bacılarımızla, mənim sevimli övladlarımla keçirdiyimiz, Allaha şükürlər
olsun, çox xoş və ürəkaçan görüşümüz nəinki mənim və digər rəsmi şəxslərin
qəlbində, bəlkə bütövlükdə ölkə miqyasında gələcəyə olan bu ümidi daha da
gücləndirir. Mən əvvəlcə möhtərəm rəsmilərimizə – buraya təşrif gətirmiş çox
hörmətli nazirlərə, Görkəmli Xadimlər Fondunun sədrinə, ölkə başçısının müavini
olan xanıma və digər məsul şəxslərə müraciət edərək bir məqamı xüsusilə qeyd
etmək istəyirəm: siz öz fəaliyyət proqramlarınızı, yanaşma metodunuzu bu
reallıqları nəzərə alaraq tənzimləməlisiniz. Bu il gənc elm xadimlərimizin
vurğuladığı məsələlər ötən illərdəki, yaxud on il bundan əvvəlki tələbə
gənclərimizin, ali məktəb məzunlarımızın qeyd etdiklərindən daha önəmli,
püxtələşmiş və dərin xarakterə malik olması ilə hiss olunacaq dərəcədə
fərqlənir. Mən universitetlərin müəllim və tələbə heyəti ilə daim əlaqə
saxlamışam. Bildiyiniz kimi, ildə bir neçə dəfə müxtəlif əlamətdar hadisələrlə
əlaqədar olaraq gənclərimizlə bu cür görüşlər keçirir, oturub söhbət edir,
onların rəy və düşüncələrini dinləyirik. Mən ölkədə hazırlanan iri və kiçik
miqyaslı proqramlardan kənar, öz-özlüyümdə bugünkü gənc tələbə nəslini və elm
xadimlərini dəyərləndirərkən bu günümüzlə on il əvvəlki vəziyyətimiz arasında
nəzərəçarpacaq dərəcədə fərq görürəm. Belə ki, inkişaf və tərəqqi açıq-aydın
özünü göstərir. Möhtərəm rəsmilərimiz bu aşkar reallığa lazımi diqqət yetirərək
gələcək fəaliyyət proqramlarını işləyib-hazırlamalıdırlar. Əziz cavanlarımızın
burada qeyd etdiyi məqamlar eynilə ölkədəki elmi hərəkat, ölkənin sabahı,
gələcək tərəqqisi barədə düşünən hər bir insanın təfəkküründə özünə yer alan önəmli
məsələlərdir. Gənclərimizin əsas məsələlərə olduqca böyük diqqət yönəltdiyi
açıq-aşkar müşahidə olunur.
Gənclərimizdən
biri belə qeyd etdi: “Görülən işlər gələcəyin ehtiyaclarına əsaslanmalıdır. Bu
gələcəyin, bu ehtiyacların ümumi planı mütləq işlənib-hazırlanmalıdır”. Yaxud
da həmin məsələ ilə bağlı başqa bir gəncimiz: “Hərəkət istiqamətimizi özümüz
müəyyənləşdirməliyik. Başqalarının – qərblilərin cızdığı plan əsasında hərəkət
edərək onların gələcək həyatında və uğurlarında boşluqları dolduran pazllar
rolunu oynamamalıyıq. Nəyə ehtiyacımız olduğunu dəqiq müəyyənləşdirərək həmin
ehtiyaclarımızı təmin etməliyik” – dedi. Bütün bu səsləndirilən fikirlər olduqca
böyük və əhəmiyyətli fikirlərdir. Bunların hər biri intellektual, düşünən,
xalqa canı yanan, məsuliyyətli insanın ölkədəki elmi hərəkata qlobal miqyasda
nəzər salarkən dərk etdiyi məsələlərdir. Lakin bu dərketmə zəruri olsa da,
kifayət deyil. Bunun əsasında müvafiq proqramlar hazırlamaq, fəaliyyət
göstərmək daha mühümdür. Həmçinin gənclərdən bir neçəsinin də burada qeyd
etdiyi kimi, cəmiyyətə, ölkənin ziyalı ictimaiyyətinə, görkəmli xadimlərinə öhdəsinə
düşən məsuliyyəti dərk etmək psixologiyası, öhdəçilik mədəniyyəti
aşılanmalıdır. Ziyalılar və görkəmli xadimlər sırf cəmiyyətdən nə isə umub
gözləməməlidirlər. Əlbəttə, onların bu umacağı tam məntiqidir; yersiz bir şey
deyil. Lakin bununla yanaşı öhdəçilik, məsuliyyət və özünü borclu bilmək hissi
də olmalıdır. “Ölkənin bu böyük toplumunun üzvü olan bir fərd kimi mənim
çiyinlərimə düşən vəzifə nədən ibarətdir? Mən nə iş görməliyəm?” Bax, bu barədə
ciddi düşünmək lazımdır. Bunlar çox mühümdür. Xanımlardan biri bu məclisdə
tamamilə doğru olaraq qeyd etdi ki: “Dindən uzaq, dindən ayrı olan bir
mənəviyyat əsasən mənəviyyat yox, fantaziyadır, insan təxəyyülün məhsuludur.
Belə bir mənəviyyatı deyil, məhz dini mənəviyyatı ölkənin elmi hərəkatının,
elmi tədqiqat hərəkatının başlıca elementinə çevirmək lazımdır”. Bu, önəm
verilməli olan başlıca məsələlərdən biridir. Bu olsa (Sonuncu çıxış edən
gəncimiz də bu məsələ ilə bağlı gənc nəslin arzusunu qeyd etdi. Bu, eynilə
bizim də arzuladığımız və təkrar-təkrar vurğuladığımız mühüm bir məsələdir), cəmiyyətin
əxlaqiləşməsi də gerçəkləşəcək. Çünki yalnız şüarlarla irəli getmək olmaz.
Hərəkət etmək lazımdır. Qarşıya qoyulan məqsədə doğru irəliləmək lazımdır.
Bu
fikirləri sizlərin dilindən eşidəndə məndə daha çox ümid yaranır və mən tam
yəqinliklə bu cəmiyyətin, bu dövlətin, bu toplumun belə bir maddi və mənəvi,
elmi və əxlaqi irəliləyiş sayəsində, şübhəsiz, öz məqsədlərinə çatacağını hiss
edirəm. Məhz elə buna görə də İslam Respublikası toxunulmazlıq
qazanmışdır.
Bu məclisdə
son dövrdə baş vermiş bəzi olaylara və məsələlərə də toxunuldu. Doğrudur, bütün
bunlarla bağlı bir çox sözlər danışılıb. Elə düşünməyin ki, bu barədə deyilənlərin
hamısı elə “Səda və Sima” dövlət teleradiokompaniyasında səsləndirilən
fikirlərdən ibarətdir. Xeyr, bir sıra başqa mətləblər də var. İnsan ürəyindən
keçən hər bir şeyi demir, yaxud deyə bilmir. Həqiqətdə isə danışılası sözlər
çoxdur. Siz gənclər, Allaha şükürlər olsun ki, ağıllı, istedadlısınız və
tədricən həqiqət sizin üçün aydınlaşacaq. Son dövrdə və ümumilikdə ötən 30 il
ərzində cərəyan edən siyasi olaylardan mən bunu müşahidə edirəm ki, ölkəmiz,
yəni İslam Respublikası tədricən bu cür olaylara qarşı özündə güclü bir immunitet
yaratmış, sarsılmaz, zərbəyə, gözlənilməz partlayışlara davamlı bir quruluşa
çevrilmişdir. Zarafat deyil. Siz dünyadakı cürbəcür təbliğat və təhlükəsizlik
orqanlarının təhlükəsizlik, casusluq və təbliğat gücünü əsla kiçik, əhəmiyyətsiz
bir şey hesab etməyin. Bunu hamı hiss edir (Ola bilsin, müxtəlif mövzularla bağlı daha az
informasiyası olan insanlar bunu daha az müşahidə edirlər). Hollivudu zarafat
bilməyin. Xanımlardan birinin də qeyd etdiyi kimi, Qərbin mədəniyyət və incəsənətinin
təsir gücünü, Qərb dünyasında son dərəcə dəqiqliklə yürüdülən təbliğatı zarafat
hesab etməyin. Bitib-tükənmək bilməyən sərvətə, nəhəng siyasi-təbliğat
orqanlarına əlavə olaraq bu böyük qüvvələrin də hamısı məhz İslam
Respublikasının üstünə düşüblər. Bu gün dünyada bu qədər hücumlara hədəf olan
ikinci bir dövlət tapmaq olmaz. İslam Respublikası isə bütün bunlara qarşı müqavimət
göstərir. Məgər bu zarafatdırmı? Başı bəlalar çəkmiş, artıq möhkəmlənərək
özündə immunitet yaratmış bu varlıq mübarizə aparmaqda və müqavimət göstərməkdə
hələ də davam edir. Bu, heç də balaca bir şey deyil! Uydurma da deyil!
Gənclərimiz, əziz cavanlarımız bunu mütləq bilməlidirlər. Elə zənn etməyin ki,
mən bu cür sözləri eşitdikdə narahat oluram. Xeyr, əslində, mən bu mətləblər
barədə danışılmamağından narahat oluram.
Tələbələrlə,
ali məktəblərin müəllim kollektivi ilə keçirdiyim görüşlərdə bəzən görürəm ki,
insanlar ehtiyat edərək mənə olan hörmət, yaxud hər hansı başqa bir səbəb ucbatından
xoşuma gəlməyəcəyini ehtimal etdikləri bəzi məsələlərə toxunmurlar. Halbuki,
mən, əksinə, bu mətləblərin açılmamağından narahat oluram. Yəni bu cür
məsələlərin qeyd olunması məni qətiyyən narahat etmir. Kaş kifayət qədər vaxt
olaydı və insan deyiləcək sözlərin, vurğulanacaq məqamların hamısını dinləyib
bir çox həqiqətləri özü üçün aydınlaşdıra biləydi... Əlbəttə ki, gələcəkdə bu
işlər mütləq görüləcək. Siz qətiyyən elə bilməyin ki, bu ölkənin əleyhinə əlbir
şəkildə hazırlanan sui-qəsd planları fantaziyadır. Xeyr! Bu, bir reallıqdır.
Ölkəmizə qarşı dörd bir yandan məkrli planlar hazırlanır və ola bilsin ki,
ölkənin içərisində həmin planların həyata keçirilməsi istiqamətində
hərəkətverici mehvər rolunu oynayan şəxslərin özlərinin də bundan əsla xəbəri
yoxdur.
Sözsüz ki,
bunu dərk etmək üçün də müdrikliyə və uzaqgörənliyə ehtiyac var. Bəzilərində isə
bu müdriklik və uzaqgörənlik yoxdur. Biz cürbəcür insanları görə-görə gəlmişik.
Bəziləri kimin çaldığına oynadıqlarını belə dərk etmirlər. Lakin onların dərk
edib-etməməyi, bilib-bilməməyi reallığı dəyişmir: ölkəmizə qarşı məkrli planlar
var! Buna baxmayaraq bu ölkə, bu dövlət nəinki süstləşmir, zəifləmir, əksinə, onun
siz gənclərdən ibarət olan qabaqcıl elmi ictimaiyyəti on il əvvəlkinə nisbətən bu
gün açıq-aşkar irəliləməkdədir. Bu, nə deməkdir? Bu, haqlı olmaq deməkdir! Bu,
əsl-nəcabət deməkdir! Bu, köklü-köməcli olmaq, möhkəm əsaslar üzərində durmaq
deməkdir!
الم تر كيف
ضرب اللَّه مثلا كلمة طيّبة كشجرة طيّبة
“Məgər (qəlb gözü ilə) Allahın necə məsəl
çəkdiyini görmədin? Pak kəlməni (tövhidi) kökü (yerdə) möhkəm, budağı (isə)
göydə olan pak ağaca (bənzədib)”. (“İbrahim” surəsi, ayə 24)
Biz, bax bu
prinsipə etiqad bəsləyirik. Biz imanla, mənəviyyatla hərəkət edirik. Mən mövcud
nöqsan və çatışmazlıqları inkar etmirəm. Lakin çatışmazlıqları aradan
qaldırmağın yolu “Filan yerdə vəziyyət filan cürdür” – deyə elan etmək deyil.
Xeyr, bir çox şeylər aləmə car çəkməklə yox, məhz iş görməklə yoluna qoyulur; bəzi
şeylər yalnız danışmaqla düzəlmir. Uzun-uzadı danışmaq, təbliğat naminə
qalmaqal salıb boşboğazlıq etmək problemlərin həllinə heç bir köməklik etmir.
Seçki ilə bağlı olaylarda özünüz də bunun şahidi oldunuz. Seçkiqabağı
təbliğat-təşviqat kompaniyasına, misal üçün, seçkidən bir ay, yaxud iyirmi gün
öncə start verilməli idisə də, bu işə Novruz bayramından da əvvəl
başlamışdılar. Yoldaşlardan bəzilərinin tənqid etdiyi həmin telekanal da,
təəssüflər olsun ki, bu cür təbliğatı əks etdirirdi. Mən özüm də bununla razı
deyildim. Elə zənn etməyin ki, “Səda və Sima” dövlət teleradiokompaniyasının
rəhbərini mən seçirəmsə, demək, bu telekanalda yayımlanan bütün proqramları bircə-bircə
gətirib mənə təqdim edirlər və mən də onları nəzərdən keçirib imzalayıram.
Xeyr, “Səda və Sima” telekanalının bir çox proqramları məni qane etmir. O
cümlədən də mən seçkidən (12 iyun seçkilərini nəzərdə tuturam) üç ay öncə –mart
ayında, bəlkə bundan da əvvəl təbliğat məqsədi güdən səfərlərin, çıxışların və
bəyanatların, baş verən qarşıdurmaların televiziya vasitəsilə yayımlanmasına qətiyyən
razı deyildim. Təəssüflər olsun ki, bütün bunlar televiziya ekranları
vasitəsilə yayımlandı. Bəhanəsi də bu oldu ki, bizdə fikir azadlığı var! Təbii
ki, bütün bunlar uydurma bəhanələrdir; ölkənin daxilində qalmaqal yaratmaq
üçündür. İdeoloji qalmaqal sağlam mübahisədən fərqlidir. Mən dəfələrlə qeyd
etmişəm ki, universitetlərdə azad fikir tribunaları yaradılmalıdır. Siz gənclər
nə üçün bu istiqamətdə iş görmürsünüz? Elə sizlər özünüz Tehran, Şərif, Əmir
Kəbir universitetlərində siyasət və maarifləndirmə işi üzrə azad düşüncə
tribunaları yaradın! Tələbələr orada öz sözlərini açıq-aşkar desinlər, bir-birilərinin
fikirlərini tənqid etsinlər, müzakirələr aparsınlar, hər kəs öz nəzər nöqtəsini
müdafiə edib əsaslandırsın. Çünki məhz həmin müzakirələrdə həqiqət aşkara
çıxacaq. Kiminsə öz tənqidi fikrini ortaya atması ilə haqq üzə çıxmır. Bu yolla
haqq düzgün dərk oluna bilməz. Deməli, boşboğazlıq edib xaotik ideoloji
atmosfer yaratmaqla ölkənin inkişaf və tərəqqisinə heç bir yardım etmək olmaz. Bu
yaşlı atanızın bu sahədəki təcrübəsinə inanın! Ölkənin inkişaf və tərəqqisinə
yardım edəcək başlıca amil məhz düşüncələrin, həqiqətən də, azadlığıdır. Yəni
azad surətdə fikirləşmək, sərbəst analiz etmək, qalmaqal və səs-küydən
qorxmamaq, onun-bunun provokasiyasına uymamaqdır. Ola bilsin ki, bəzən
dediyiniz hər hansı bir söz gözlənilmədən dünyanın ən çirkin və xəbis
siyasətçiləri tərəfindən alqışla qarşılansın. Belə bir hal əsla sizi təşviq
etməsin! Gənclər arasında geniş yayılmış bir ifadə ilə desək, məclis sizi
tutmasın! Düzgün, məntiqi danışın! Kənardakıların sözünü eşidin, öz fikrinizi
deyin; sonra isə oturub düşünün. Quran da eynilə belə buyurur:
فبشّر عباد
الّذين يستمعون القول فيتّبعون
احسنه
“Buna görə
də müjdə ver Mənim bəndələrimə! Sözlərə qulaq asıb onların ən yaxşısına tabe
olan kəslərə!...” (“Zumər” surəsi, ayə 17, 18)
Deyilən
sözü eşidib ən yaxşısını seçmək lazımdır. Əks təqdirdə, çaxnaşma yaratmağın nə
ilə nəticələndiyini, seçkidən əvvəl və sonra törədilən qalmaqalların hansı
formada inikas etdiyini özünüz də gördünüz. Xüsusilə baş verən olaylarda yadellilərin
də əli olduqda, vəziyyət bir qədər də mürəkkəbləşir. Sizcə, hansı səbəbdən
dünyanın təbliğat orqanları məhz İslam dövlətinin zərərinə olduğunu
düşündükləri hadisələri anbaan yayımlayırlar? Onlar bu işi nə məqsədlə
görürlər? Bunu düşünmək lazım deyilmi?! Bu barədə araşdırma aparmağa ehtiyac
yoxdurmu?! Bütün bunlar diqqət yetirilməsi vacib olan məsələlərdir.
Hər bir
halda ölkəmiz irəliləməkdə davam edir. Bundan, heç şübhəsiz, əmin ola
bilərsiniz! Ölkəmiz irəli getməkdədir. Əlbəttə, keçmiş fəaliyyət
proqramlarımızda bir sıra nöqsanlar olub, lakin bütün müsbət və mənfi
məqamların nəticəsi bu gün sizin müşahidə etdiyiniz kimidir: gənclərimiz elmi
baxımdan, siyasi dünyagörüşü baxımından, dini təfəkkür tərzinin zehinlərinin
dərinliyinə nüfuz edib yayılması baxımından irəli getmişlər. Bu gün bu məclisdə
cavanlarımızın din və mənəviyyat, Qərbin nəzərdə tutduğu məsələlər və
hazırladığı proqramlar, habelə müstəqillik barədə danışdığı sözlər (Bunlar
artıq sizin üçün geniş müzakirə obyektinə çevrilmiş məsələlərdir) sizdən bir
qədər əvvəlki dövrdə ziyalıların deməyə, yaxud dərk etməyə ehtiyac olduğunu
düşündükləri qabaqcıl fikirlərdəndir! Bu gün isə həmin ideyalar cəmiyyətimizdə
özünə geniş yer almış bir mədəniyyətə çevrilmişdir. Məgər bu, irəliləyiş deyilmi?!
Bəli, biz inkişaf etməkdəyik! Əlbəttə, düşmənlərimiz də çoxdur, qarşımızda
maneələr də çoxdur. Önümüzdə maneələr olmasaydı, biz belə hazırlıqlı və
təcrübəli olmazdıq. İslam cəmiyyəti və İslam Respublikası bu cür məharətli və
hazırlıqlı olmazdı. Maneələr var. Əgər belə olmasaydı, rahat, düz yol ilə
getməklə bədənin əzələlərini bərkitmək olardımı?! Alpinistlər kimi uca dağlara
çıxmaq, maneələri aşıb zirvələri fəth etmək lazımdır. Bizim cəmiyyətimiz bu işi
görüb, bu yolda irəliləyib və bundan sonra da irəliləyəcək. Bunu hökmən bilin!
Bugünkü gənc nəsil elə bir nəsil deyil ki, onun qarşısını alıb dayandırmaq
mümkün olsun.
Bu gün mən
sizə belə bir tövsiyə etmək istəyirəm: hər hansı bir ölkənin tərəqqi simvolu,
yəni hər hansı bir ölkənin qüdrətli olması, güc və qüdrətlə müşayiət olunan bir
tərəqqiyə nail olması üçün başlıca amil məhz elmdir. Bu gün düşmənin İslam
Respublikasına qarşı yönəltdiyi məkrli planlardan bir çoxunun hədəfi elm, elm
adamları, elm öyrənən tələbələr və elmi ictimaiyyətdir. Bu məsələyə lazımi
diqqət yetirin. Düşmənin nişan alıb atdığı oxun hədəfinə tuş gəlməsinə əsla imkan
verməyin. Praktik-əməli fəaliyyətin durdurulmasına imkan verməyin! Bütün bu
deyilənlərin içərisində ən mühüm məsələ elm, elmi tədqiqat və araşdırmalardır.
Qərb dünyasının sərvəti və qüdrəti elm sarıdandır; Qərbin bu gün dünyadakı
hegemonluğu da məhz sahib olduğu elmi biliklərə görədir. Pul öz-özlüyündə
qüdrət və hakimiyyət qazandırmır. Hakimiyyəti qazandıran elmdir, bilikdir. Bu
gün Amerikanın elmi tərəqqisi olmasaydı, dünyada bu cür hegemonluq edib hər işə
müdaxilə edə bilməzdi. Sərvət də elm vasitəsilə qazanılır. Elmə lazımi
əhəmiyyət verin! Artıq bir neçə ildir ki, mənim elm, tədqiqat, araşdırma, elmi
tərəqqi, novatorluq, hazırkı elmi sərhədləri yarıb keçmək məsələləri üzərində
bu qədər təkidlə durmağım məhz bu səbəbdəndir. Çünki müxtəlif elm sahələrində
nailiyyətlər əldə olunmadan ölkənin qüdrətlənməsi mümkün deyil. Güc və qüdrəti
gətirən məhz elmdir.
Dedilər ki,
gəlin, İranın nüvə mərkəzlərini bombardman edək. Dünyanın dövlət rəsmilərindən
biri isə (Mən ad çəkmək istəmirəm; sözsüz, bunu hamı bilir və dünyada geniş
yayıldığına görə, yəqin ki, siz də bu məsələdən xəbərdarsınız. Mən bəzi
şəxslərin adlarını qeyd etməyi xoşlamıram) belə dedi: “Elmi də bombardman etmək
mümkün deyil ki?!” Tamamilə düz deyir; haqlıdır. Danışdıqları bütün yalanlara
baxmayaraq onların bu sözlərində böyük həqiqət var idi. Tutaq ki, Nətənzi
bombaladılar, İsfahandakı zavodu bombaladılar, elmi necə bombardman edəcəklər?
Görürsünüzmü, elm toxunulmazlıq qazandırır, güc-qüdrət gətirir. Diqqətli olun! Diqqətli
olun ki, ali məktəblərinizdə, auditoriyalarınızda, tədqiqat mərkəzlərinizdə,
tədqiqat fəaliyyətinizdə qəsdən ixtilaf yaradılmasın. Hansısa bir əlin ixtilaf,
qarşıdurma yaratmaq istədiyini görsəniz, bunu mənfi qarşılayın. Bilin ki, sizin
qüdrətinizi, sizin gələcəyinizi hədəfə alıblar.
Mənim siz
gənclərə deyiləsi sözüm çoxdur. İncəsənət xadimi olan xanımın qeyd etdiyi
məsələ, zənnimcə, çox əhəmiyyətlidir; mühüm işlərdən biri elə budur. Kimlərsə, fərz
edək ki, Qərb bazarında rəsm əsərlərinə qoyulan tələblə, bu sahədəki zövq və
tendensiyalarla tanış olandan sonra gəlib burada kimlərinsə maliyyə dəstəyi ilə
bizim rəssamlıq sənətimizi həmin tələblərin təmin olunması istiqamətinə
yönəldir. Eynilə bu hal kinomatoqrafiyada da özünü göstərir. Belə ki, öz tələb
və istəklərinə uyğun olan filmləri kinofestivallara qəbul edirlər. Elmi
fəaliyyət sferasında da eynilə bu cürdür; İSİ-da dərc olunan məqalələr, sizin
tədqiqat mərkəzlərində apardığınız tədqiqat işləri ilə bağlı da vəziyyət
belədir. Bu günümüzdə, təəssüflər olsun ki, geniş yayılmış, Avropa təbiri ilə
desək, “sponsorlar” arzu etdikləri istiqamətdə elmi işin aparılması üçün
müxtəlif sahələrə maddi dəstək göstərir, maliyyə vəsaiti xərcləyirlər. Bu
məsələyə xüsusi diqqət yetirin! Ölkənin elmi baxımdan müstəqil olmasının zəruri
şərtlərindən biri məhz budur; bu, elmi hərəkatın, incəsənət sahəsindəki hərəkatın
və ilk növbədə, siyasi hərəkatın müstəqil olmasının zəruri şərtlərindən
biridir. Siyasi cərəyanlardan bəziləri də bu qəbildəndir.
Daha bir
tövsiyəm isə budur ki, malik olduğunuz, eynilə can sağlığı kimi, həyatın özü
kimi böyük bir nemət olan istedad nemətinin şükrünü edin. Bütün nemətlər Allah-Taala
tərəfindən bəxş olunur; bu nemətlərə görə şükür etməlisiniz. Mənim bu tövsiyəmi
yadda saxlayın. Biz nemətlərdən bir çoxunu vaxtında dərk etmirik; yalnız onun
əksi ilə qarşılaşanda həmin nemətin həqiqətini anlayırıq. Gəncliyin özü bir
nemətdir. İnsan qocalanda bunun nə qədər böyük bir nemət olduğunu daha çox dərk
edir. Gözəl istedad, yaxşı yaddaş böyük bir nemətdir. Bu nemətlərə görə şükür
etmək lazımdır. Bəs nemətlərin şükrü nədir? Şükür üç mərhələdən ibarətdir:
birincisi, neməti tanıyıb dərk etmək və ondan bixəbər olmamaq; ikincisi, həmin
nemətin Tanrıdan gəldiyini, Allah tərəfindən əta olunmuş bir bəxşiş olduğunu
bilmək; üçüncüsü isə bu neməti düzgün istiqamətdə sərf etməkdir. Olduqca
qiymətli olan istedad nemətini də düzgün istiqamətdə işlətmək lazımdır. Bu,
insanda öhdəçilik, məsuliyyət hissi oyadan bir şeydir: yaşadığı cəmiyyətə,
ölkəsinin gələcəyinə, mövcud olan böyük imkanlara (Bu istedad və nəzərəçarpan
fəaliyyət nəticə etibarilə ölkədə yaradılmış münasib imkan və şəraitin
məhsuludur) qarşı məsuliyyət hissi nəzərdə tutulur. İstedad nemətinin şükrü, bax
budur. İnsan özünü cəmiyyətdən ayrı bir ada kimi təsəvvür edib əldə etdiyi hər
hansı bir mənəvi sərvəti, malik olduğu potensial imkanı özü üçün şəxsi, maddi
mülkiyyətə çevirməli olduğunu düşünməməlidir; bu, heç də belə deyil. Hər bir
insan malik olduğu istedad və potensialı ölkənin gələcəyi naminə sərf
etməlidir.
Məsul
şəxslərə də bir tövsiyəm var. Rəsmilərə də, ilk növbədə, tövsiyəm nemətlərə
görə şükür etməkdir: ölkədə görkəmli, istedadlı insanların varlığı kimi bir
nemətə görə Allah-Taalaya şükür etmək. Burada da şükür qeyd etdiyimi həmin üç
mərhələdə olmalıdır. Birincisi, nemətdən xəbərdar olmaq, yəni görkəmli şəxsiyyətləri
tanımaqdır. İkinci növbədə, bu istedadlı insanların varlığının İlahi bir nemət
olduğunu bilməliyik. Bilməliyik ki, bu neməti bizə, qurumun rəsmilərinə verən məhz
Uca Allahdır. Daha sonra isə bu dəyərli, möhtərəm və əziz nemətdən, yəni
ölkənin güclü istedada malik olan görkəmli şəxsiyyətlər toplumundan düzgün
istiqamətlərdə bəhrələnməliyik.
Əziz
gəncimizin dediyi bir neçə cümlə barədə də fikrimi bildirmək istəyirəm.
Doğrudur, qeyd etdiyimiz kimi, deyiləsi sözlər çoxdur. Hər hansı bir orqanın,
yaxud konkret bir şəxsin insafsızlığını
tənqid etdikdə, ilk növbədə, biz özümüz insafsızlığa düçar olmamalıyıq. Bu
məqama diqqət yetirməyimiz yaxşı olar. “Səda və Sima” dövlət teleradiokompaniyası
ölkədəki real vəziyyəti olduğu kimi əks etdirirmi? Xeyr, nöqsanlı şəkildə
nümayiş etdirir. Əlbəttə, “Səda və Sima”nın əks etdirmədiyi bir çox böyük və
gözəçarpan nailiyyətlər var. Buna sübut olaraq qeyd etmək olar ki, sizlərin –
baş verən müxtəlif olaylarla bilavasitə əlaqədar olan bir toplumun ölkədəki bir
çox reallıqlardan və nailiyyətlərdən məlumatı yoxdur; bu, bizim “Səda və Sima” dövlət
teleradiokompaniyamızın qüsurudur. “Səda və Sima” telekanalı Qərb ölkələrində
çoxillik təcrübəyə malik olan, müxtəlif incəsənət sahələrindən istifadə edərək
yalanlarını həqiqət kimi qələmə verən televiziyalar kimi ən azından ölkədəki
mövcud reallıqları olduğu kimi əks etdirə bilsəydi, sizi əmin edirəm ki,
bugünkü gənc nəslin öz ölkəsinə, dininə, İslami əsaslar üzərində qurulmuş
dövlətinə ümidi və bağlılığı hazırkından qat-qat artıq olardı. Bu, bizim “Səda
və Sima” dövlət teleradiokompaniyasına olan əsas iradımızdır. Dövlət teleradiokompaniyası
ölkədəki vəziyyəti düzgün əks etdirə bilsəydi, tamaşaçıların əhval-ruhiyyəsi və
müsbət emosiyaları bugünkündən dəfələrlə yüksək səviyyədə olardı. Səadət və
xoşbəxtlik mənbəyi olan bir çox qaneedici işlər görülməkdədir. Nəinki elm
sahəsində, ictimai, siyasi sferalarda da görülən bir çox işlər qürurvericidir.
Çoxlarının (əksəriyyətin) bu barədə məlumatı yoxdur. Mənim əksər hallarda
dövlət rəsmilərinə iradım bundan ibarətdir ki, nəyə görə onlar mövcud reallığı,
həqiqətləri bəyan edərək açıqlamırlar. Həqiqətləri bəyan etmək də özünəməxsus
bir sənətdir. Həqiqətləri məharətlə bəyan etmək xüsusilə böyük bir sənətdir. Və
bu, bizim dövlət rəsmilərimizdə əksər hallarda müşahidə olunmur.
Adətən bəzi
şəxslərə tutduğumuz iradlardan biri də budur ki, onlar özgənin dediyini qəbul
edir, özününkünün dediyi bir fikrə isə şübhə ilə yanaşırlar. Nə üçün? Bu,
yanlış bir yanaşma tərzidir və islah olunması vacibdir. Əlbəttə, siz – dəyərli
gənclərimiz, İnşaallah, ölkənin müxtəlif ictimai-siyasi meydanlarına daxil
olacaq, təbliğat sferasını əhatə edəcəksiniz. Mətbuatımızda da vəziyyət eynilə
bu cürdür. Mən adətən hər gün 16-17 qəzeti nəzərdən keçirirəm; bütün səhifələrə
və orada dərc olunan yazılara baxmasam da, sərlövhəsi diqqətimi çəkən yazıları
oxuyuram. Təəssüf ki, qəzetlərimizin xeyli hissəsi həqiqətləri əks etdirməkdə
olduqca zəifdirlər; prinsipial və ikinci dərəcəli məsələləri ayırd etməkdə
insafsızlığa yol verirlər. Baş verən son olaylar zamanı problemləri birinci və
ikinci dərəcəli olmaq üzrə bir-birindən fərqləndirmək, başlıca məsələnin nədən
ibarət olduğunu, onun ətrafındakı qeyri-əsas, ikinci dərəcəli məsələlərin
hansılardan ibarət olduğunu bilmək vacib idi. İkinci dərəcəli məsələlərin
əhəmiyyəti heç də az olmasa da, başlıca məsələlər onlardan daha əhəmiyyətlidir.
Son olaylar zamanı başlıca məsələ məhz seçkinin əsl mahiyyəti idi. Seçkinin əsl
mahiyyətinin sual altına salınması yol verilmiş ən böyük cinayət idi. Nəyə görə
siz belə bir cinayətə göz yumursunuz?! Bu qədər zəhmət çəkilir, xalq seçkidə hamılıqla
bu cür möhtəşəm surətdə iştirak edərək dünyada bu qədər iddiaçısı olan
demokratiyaya rekord göstərici təyin edir, sonra isə seçkinin ertəsi günü bir
qrup şəxs heç bir dəlil-sübuta arxalanmadan, boş-boşuna gəlib: “Seçki
saxtadır!” – deyir. Bu, balaca bir işdirmi? Bu, kiçik bir cinayətdirmi? Bütün
bu hadisələrə bir qədər insaflı yanaşmaq lazım idi. Düşmən də öz növbəsində baş
verənlərdən maksimum dərəcədə öz xeyrinə istifadə etdi. Ölkə daxilində də elə
əvvəlcədən İslam Respublikası dövlət quruluşu ilə razılaşmayan (Bunlar dünən-bu
gün ortalığa çıxmış insanlar deyil; onların mövcud qurumla fikir ayrılığı artıq
30 ildir ki, davam edir) bir qrup insan var ki, onlar da fürsətdən istifadə
etdilər; qurumla əlaqədar olan, qurumun öz daxilindən olan bəzi insanların
meydanda bu cür at oynatdığını görüb fürsəti qənimət bilərək ortaya atıldılar. Nəticəsini
də özünüz gördünüz. Mən ilk gündən olaylara quruluş verən həmin cənablara
müraciət etdim. Elə ilk saatlarda onlara xüsusi ismarış göndərdim. Xüsusi
ismarışlar, lazımi öyüd-nəsihətlər veriləndən sonra insan əlacsız qaldıqda
müəyyən sözləri açıq-aşkar demək məcburiyyətində qalır. Mən onlara ismarış
yolladım, “Siz bu işi başlayırsınız, amma olayları axıra qədər kontrol altında
saxlaya bilməyəcəksiniz. Başqaları gəlib vəziyyətdən sui-istifadə edəcəklər” – dedim.
Özgələrin vəziyyətdən necə sui-istifadə etdiyinin siz də şahidi oldunuz.
“İsrailə ölüm!”, “Amerikaya ölüm!” şüarlarının üstündən xətt çəkildi. Bunun mənası nədir?
Siyasət meydanına daxil olan hər bir şəxs mahir bir şahmatçı kimi etdiyi hər
bir gedişin üç-dörd gedişdən sonra verəcəyi nəticəni öncədən götür-qoy
etməlidir. Bilməlidir ki, atacağı addımın qarşılığında rəqibi başqa bir gediş
edəcək. O zaman nə edəcəyi barədə ciddi düşünməlidir. İkinci gedişdə çıxılmaz
vəziyyətə düşəcəyini anlasa, bu gün həmin gedişi etməməlidir. İşdir, əgər etsə,
demək, naşıdır (“Naşı” sözü burada ən yaxşı ifadə ola bilər). Yəni bu işdə, bu
oyunda, bu hərəkətdə naşıdır, səriştəsizdir. Bunlar nə etdiklərini heç özləri
də anlamırlar. Bir işə başlayırlar, amma növbəti gedişlərdə başlarını itirib
mat-məəttəl qalacaqlarını dərk etmirlər. Sözsüz ki, onlar bütün bunları
əvvəlcədən götür-qoy etməli idilər. Əsl məsələ də, bax bu idi. Seçkinin üzərinə
şübhə kölgəsinin salınması, bir qrup insanın (Onların qəlbində heç bir pis
niyyət yox idi; seçki meydanına daxil olub öz əqidələrinə uyğun şəkildə hərəkət
etdilər) hakim quruma, ölkəyə, ölkədəki ümumi hərəkata qarşı çıxması kiçik bir
iş deyil. Əgər olaylara insaf və vicdan prizmasından yanaşırsınızsa, həmin
birtərəfli hərəkətləri, birtərəfli olayları görün, əhəmiyyətini də diqqət
mərkəzində saxlayın. Lakin məsələnin bu tərəfinin daha mühüm olduğunu da
nəzərdən qaçırmayın.
Əlbəttə,
mən sizinlə keçirdiyimiz görüşlərdə siyasi və s. bu kimi mövzulara toxunaraq
vaxtımızın elmdən, mənəviyyatdan, öyüd-nəsihətdən savayı söhbətlərə sərf
olunmasına qıymıram. Lakin həmin mövzulara bu həddə toxunmağım zəruri və
qaçılmazdır. Rəhbərlik məqamının tənqid olunmadığını iddia edənlərə isə siz
deyin ki, bunu etsinlər. Biz: “Heç kəs bizi tənqid etməməlidir” – deməmişik
ki?! Bizim buna heç bir sözümüz yoxdur.
Mən tənqidləri hər zaman müsbət qarşılamağa hazıram. Əlbəttə ki, tənqidlər var;
lakin burada bu məsələni açıqlamaq yerinə düşməz. Rəhbərlik məqamına qarşı da
tənqidlər var. Və heç də az deyil; kifayət qədərdir. Mən də öz növbəmdə onları
qəbul edir və anlayıram.
İnşaallah,
ümidvarıq ki, Uca Yaradan bizim hamımızı razı qaldığı istiqamətə və Onu məmnun
edəcək səmtə yönəldər. İnşaallah, sizin hamınızın gələcəyini əvvəlki
nəsillərdən daha uğurlu edər və sizlərə öz ölkənizə başıucalığı gətirməyi nəsib
edər. Siz gəncsiniz və İnşaallah, ölkənizin qüdrətin zirvəsinə ucaldığı o günü
mütləq görəcək, bizləri də xoş xatirələrlə yad edəcəksiniz.
Allahın
salamı, rəhməti və bərəkəti sizlərə olsun!
Seyid
Əli Xamenei
28
oktyabr, 2009-cu il