1 00:00:00,150 --> 00:00:02,150 Rəhman və Rəhim Allahın adı ilə. 2 00:00:02,320 --> 00:00:04,500 الحمد لله ربّ العالمين 3 00:00:07,600 --> 00:00:13,370 و الصّلاة و السّلام علي سيّدنا و نبيّنا ابي‌القاسم المصطفي محمّد 4 00:00:20,250 --> 00:00:24,470 و علي آله الاطيبين الاطهرين المنتجبين 5 00:00:26,220 --> 00:00:29,400 سيّما بقيّةالله في الارضين 6 00:00:29,920 --> 00:00:40,770 Çox xoş gəlmisiniz, əziz qardaşlar və bacılar. Dəfələrlə qeyd etdiyimiz kimi, 7 00:00:41,420 --> 00:00:53,050 bu toplantı simvolik bir toplantıdır; yəni bizim elmə, universitet müəllimlərinə 8 00:00:54,470 --> 00:01:02,650 və elm ocaqlarına olanehtiramımızı nümayiş etdirir. 9 00:01:04,950 --> 00:01:17,520 Digər tərəfdən isə mənim üçün çox yaxşı bir fürsətdir ki, hörmətli məruzəçilərin çıxışlarını dinləməklə 10 00:01:19,050 --> 00:01:33,020 ölkə universitetlərində hökm sürən elmi və ideoloji atmosfer barədə ümumi bir təsəvvür əldə edirəm; 11 00:01:35,320 --> 00:01:45,750 yəni hörmətli məruzəçilərin toxunduğu məsələlər əhəmiyyətli olmaqla yanaşı, 12 00:01:46,120 --> 00:01:52,150 müəyyən dərəcədə ölkəmizin ali təhsil müəssisələrində mövcud olan atmosferi də əks etdirir; 13 00:01:52,750 --> 00:02:03,650 inşallah, biz bu məsələləri araşdıracaq və səlahiyyətli şəxslərə çatdıracağıq. Bir sözlə, bu toplantı mənim üçün çox faydalıdır. 14 00:02:06,020 --> 00:02:14,670 Yeri gəlmişkən, bir məsələni də qeyd edək. Eşitdiyimə görə, bəziləri soruşurlar ki, 15 00:02:16,520 --> 00:02:25,700 mən məlumatları hansı kanallardan əldə edirəm. Mən tez-tez universitetlər, elmi inkişaf 16 00:02:26,250 --> 00:02:36,070 və bu sahədə mövcud olan vəziyyət barədə danışdığıma görə bəzi insanlar mənim bu məlumatları hansı kanallar vasitəsilə əldə etdiyimlə maraqlanırlar. 17 00:02:36,900 --> 00:02:45,420 Bu sualın cavabında deməliyəm ki, mən bu məlumatları əsasən universitetlərin öz içindən alıram. 18 00:02:45,950 --> 00:02:53,070 Universitet müəllimləri, tələbələr, ölkənin elmi qurumlarının 19 00:02:54,050 --> 00:03:01,000 və universitetlərinin rəhbər işçiləri bizimlə əlaqə saxlayırlar; 20 00:03:01,470 --> 00:03:08,600 yəni mənim elmimiz, alimlərimiz və universitetlərimizlə bağlı reallıqlar barədə 21 00:03:08,770 --> 00:03:15,620 reallıqlar barədə məlumatlanmağıma geniş bir məlumat şəbəkəsi yardımçı olur. 22 00:03:16,150 --> 00:03:22,670 Bəzən hörmətli nazirlərimiz müxtəlif vaxtlarda 23 00:03:23,070 --> 00:03:31,500 müxtəlif münasibətlərlə, yaxud da elə bizim sorğumuza cavab olaraq rəsmi hesabatlar təqdim edirlər. 24 00:03:32,320 --> 00:03:41,370 Vaxtaşırı universitet müəllimləri, alimlər, tələbələr, 25 00:03:42,700 --> 00:03:49,350 universitetlərlə əlaqəli şəxslər bizə müəyyən məlumatlar çatdırır, biz də onlardan faydalanırıq. 26 00:03:49,550 --> 00:03:57,920 Bəzən də bir qədər əvvəl adı çəkilən elmi məlumat mənbələrindən məlumatlar götürülür və tərcümə olunaraq mənə çatdırılır. 27 00:03:58,870 --> 00:04:06,050 Məsələn, “UNESKO”nun, “İSİ” və ya “Scopus”un bizim barəmizdə yaydığı məlumatları mənə təqdim edirlər. 28 00:04:06,570 --> 00:04:18,270 Mənim məlumatları əldə etdiyim kanallar bunlardır. 29 00:04:18,520 --> 00:04:32,470 Bu kanallar vasitəsilə əldə olunan məlumatları qarşılaşdırıb müqayisə etməklə isə onların doğruluğuna əmin olmaq olur. 30 00:04:33,300 --> 00:04:47,770 Qeyd etmək istərdim ki, bir ölkənin alimlərinin, aydınlarının və görkəmli simalarının vəzifələrindən biri də bir qədər irəli – gələcəyə baxmaqdır. 31 00:04:50,120 --> 00:04:57,700 İyirmi ildən sonra biz necə bir İrana sahib olmaq istəyirik? Bu, mühüm bir məsələdir. 32 00:05:00,670 --> 00:05:08,520 Bu gün bizim iqtisadiyyat, elm, texnologiya, 33 00:05:09,200 --> 00:05:19,320 əxlaq və mərifət barədə danışmaqda hədəfimiz iyirmi ildən sonra 34 00:05:20,400 --> 00:05:27,250 necə bir İrana sahib olmaq istədiyimizi müəyyən etməkdir. 35 00:05:27,950 --> 00:05:38,970 Əlbəttə, biz “İyirmi illik perspektiv inkişaf proqramı”nı 10-11 il bundan öncə müzakirə etmişik. 36 00:05:41,050 --> 00:05:50,900 Geridə qoyduğumuz bu on ili isə müxtəlif cür dəyərləndirənlər var. Ötən bu on il ərzində biz on il qədərmi irəliləmişik, 37 00:05:51,670 --> 00:06:02,020 yoxsa 5, 10, 12, yaxud 15 il qədərmi irəliləmişik – bu barədə fikirlər müxtəlifdir. 38 00:06:03,400 --> 00:06:10,320 İyirmi ildən sonra biz necə bir İrana sahib olmaq istəyirik? İyirmi ildən sonra bugünkü tələbələr 39 00:06:10,500 --> 00:06:15,650 rəhbər vəzifələrdə çalışacaq, ölkəni idarə edəcəklər. 40 00:06:15,770 --> 00:06:20,920 Siz universitet müəllimlərinin və universitetlərdə çalışan rəhbər kadrların işinin əhəmiyyəti məhz burada özünü göstərir; 41 00:06:21,270 --> 00:06:31,050 yəni bu gün sizin tələbələriniz olan insanlar iyirmi il sonra prezident, nazir, millət vəkili, 42 00:06:31,050 --> 00:06:35,950 idarə müdiri olacaq; ölkənin gələcəyi onların əlindədir. 43 00:06:37,720 --> 00:06:46,620 yirmi ildən sonra siz nəyə sahib olmaq istəyirsiniz? Bu, çox mühüm bir məsələdir, çox mühüm bir sualdır. 44 00:06:47,450 --> 00:06:55,450 İnsanı düşündürən önəmli məsələlərdən biridir. Ölkənin alimləri – 45 00:06:55,800 --> 00:06:59,700 siz də onları təmsil edirsiniz – bu məsələyə diqqətsiz yanaşa bilməz. 46 00:06:59,920 --> 00:07:13,270 Əgər biz iyirmi il sonrası ilə bağlı təsəvvürümüzdə arzuolunan bir mənzərə canlandırırıqsa, 47 00:07:14,120 --> 00:07:24,400 bu mənzərəni reallaşdırmaq vəzifəsi təhsil sisteminin üzərinə düşür; aşağı pillədən tutmuş ali təhsilə qədər. 48 00:07:28,600 --> 00:07:37,670 Məsuliyyət onların öhdəsindədir. Onlar bu gün iyirmi il sonra ölkəni idərə edəcək 49 00:07:38,200 --> 00:07:39,870 nəsli yetişdirirlər. 50 00:07:40,770 --> 00:07:46,770 İndi mən bir neçə xüsusiyyət qeyd edəcəyəm; gəlin düşünək: iyirmi il sonra biz məhz bu xüsusiyyətlərə malik olan bir İran görmək istəyirikmi?! 51 00:07:46,920 --> 00:07:52,370 Birincisi, qüdrət, iqtidar! İyirmi il sonra biz qüdrətli bir İrana sahib olmaq istəyirikmi? 52 00:07:53,720 --> 00:08:03,820 Qüdrətli olmaq kiçikli-böyüklü düşmənlərin təhdidindən qorxub çəkinməmək, 53 00:08:03,950 --> 00:08:12,020 öz gücünə arxalanmaq deməkdir. Qüdrətli İran bu deməkdir. Müstəqillik! 54 00:08:13,570 --> 00:08:26,070 Bəzən bir ölkənin xarici düşmənlərdən qorxusu olmur, amma o, başqa bir gücə arxalanır. 55 00:08:27,650 --> 00:08:39,420 Eynilə atasına arxalanan bir uşaq kimi, özündən böyük bir gücə arxalanaraq özünü güclü və təhlükəsiz hiss edir. 56 00:08:40,750 --> 00:08:49,200 Biz də belə olmaq istəyirikmi?! Yoxsa, öz gücünə arxalanan, müstəqil bir İrana sahib olmaq istəyirik? 57 00:08:50,900 --> 00:09:12,420 Dindarlıq! Zənginlik! Ədalət! İqtisadi, sosial və hüquqi cəhətdən ədalətli bir İran! 58 00:09:16,900 --> 00:09:32,300 Xalqın hakimiyyətinin təmin olunduğu bir İran! Saf, çalışqan, canıyanan və təqvalı hökumət apparatına sahib olan bir İran! 59 00:09:32,570 --> 00:09:36,150 Biz belə bir İran istəyirikmi?! Söz yox ki, bunlar yaxşı istəklərdir. 60 00:09:36,850 --> 00:09:45,550 Bəlkə, biz bu sadalanan xüsusiyyətlərə, bu məsələlərə bir o qədər də əhəmiyyət vermirik?! 61 00:09:46,200 --> 00:09:53,700 Hətta onlardan bəzilərinin əleyhinəyik?! Yəni bəlkə, biz başqalarından asılı olsa da, 62 00:09:54,300 --> 00:10:03,320 iqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş və rifah içində yaşayan bir İran istəyirik?! 63 00:10:06,420 --> 00:10:12,950 Qeyd edim ki, belə bir şey heç mümkün də deyil. Hələ bu mövzunun özü ətrafında ayrıca danışmaq lazımdır ki, 64 00:10:14,500 --> 00:10:18,300 iqtisadi baxımdan başqalarından asılı olan bir ölkənin 65 00:10:18,620 --> 00:10:25,320 rifahda olması mümkündür, ya yox. Bəli, həmin ölkələrdə nəhəng sərvətə sahib olan insanlar yaranır, 66 00:10:26,150 --> 00:10:34,520 amma bütövlükdə o ölkələrin rifah, ideoloji və iqtisadi cəhətdən rahatlıq içində olması qeyri-mümkündür. 67 00:10:34,600 --> 00:10:45,220 Fərz edin ki, biz xaricdən asılı bir ölkə olmaq istəyirik və asılı olmaqda siyasi baxımdan heç bir problem görmürük; 68 00:10:45,820 --> 00:10:57,050 necə ki hazırda bəziləri açıq şəkildə bu sözü deyirlər. Yaxud da bir məhsuldan asılı olan bir ölkə istəyirik; 69 00:10:58,620 --> 00:11:08,150 təxminən indiki kimi; xam neftin satışından asılı olan bir ölkə. 70 00:11:09,500 --> 00:11:15,420 Və ya qapıları mədəni işğala açıq olan, 71 00:11:16,770 --> 00:11:23,950 ictimai, dini, etnik və siyasi cəhətdən qopuqluqlar yaşayan bir ölkə; 72 00:11:24,400 --> 00:11:34,320 hökuməti varlı aristokratiya tərəfindən idarə olunan bir ölkə; Amerikada olduğu kimi; bir tərəfdə sərvəti ilə zirvədə olanlar – 73 00:11:35,120 --> 00:11:43,570 İranın “Wall street”i – bir tərəfdə də yoxsulluq və məhrumluq içində olan əksəriyyət! Biz bu xüsusiyyətlərə malik olan belə bir ölkə istəyirikmi?! 74 00:11:43,870 --> 00:11:50,970 Açıq-aşkar deyilən xəbərlərə əsasən, Amerikada havalar çox isti olanda dünyasını dəyişənlər olur. 75 00:11:51,170 --> 00:11:57,150 Evin içində kimsə istidən ölmür ki?! Bu, evsizlik deməkdir. 76 00:11:57,350 --> 00:12:01,920 Yaxud soyuqdan bir çoxları dünyasını dəyişir. 77 00:12:02,900 --> 00:12:07,650 Bəzən isti və soyuğun qurbanı olmuş insanların sayı xəbərlərdə açıqlanır. Çox vaxt isə bu barədə məlumatlar yayımlanmır. 78 00:12:08,570 --> 00:12:14,300 Bütün bunlar evsiz insanların başına gəlir. Bu o deməkdir ki, varlı bir ölkədə – 79 00:12:14,700 --> 00:12:21,300 Amerika varlı bir ölkədir – sərvət zirvələri ilə yanaşı, 80 00:12:21,750 --> 00:12:25,070 bədbəxtlik və yoxsulluq dərələri də vardır. 81 00:12:26,100 --> 00:12:39,650 Yaxşı, bəs biz nə istəyirik? Qeyd edim ki, bu iki mənzərənin arasında yer alan cürbəcür mənzərələr də mövcuddur. 82 00:12:40,020 --> 00:12:47,550 Əgər qeyd etdiyimiz birinci mənzərədə olduğu kimi, iyirmi ildən sonra İranımızın 83 00:12:47,800 --> 00:12:55,570 maddi və mənəvi cəhətdən imkanlı, inkişaf etmiş, qüdrətli, nüfuzlu, 84 00:12:57,670 --> 00:13:03,650 daxili vəziyyəti baxımından maddi-mənəvi nemətlər içində yaşayan bir ölkə olmasını istəyiriksə 85 00:13:03,650 --> 00:13:09,020 (mənəvi nemət bayaq qeyd etdiyim o dindarlıqdır), 86 00:13:09,620 --> 00:13:17,800 bunun üçün müəyyən işlər görülməlidir. 87 00:13:18,470 --> 00:13:25,100 Bu işlərin ən əsası universitetlərdə görülür. Mənim universitetlərin, universitet müəllimlərinin 88 00:13:25,250 --> 00:13:34,000 və Təhsil Nazirliyinin fəaliyyəti üzərində bu qədər dayanmağımın və həssaslıq göstərməyimin səbəbi məhz budur. 89 00:13:34,770 --> 00:13:42,820 Bir qədər əvvəl məruzəçilərdən biri səmərəlilik, effektivlik barədə danışdı. Səmərəli işləri kim görməlidir? 90 00:13:43,070 --> 00:13:47,550 Bu qədər zəhməti ona görə çəkirik ki, səmərəli işlər görülsün. 91 00:13:47,750 --> 00:13:49,850 Səmərəli işi kim reallaşdırır? 92 00:13:50,350 --> 00:13:57,750 Elmli, səbirli, Allah yolunda çalışan, Allaha xatir iş görən, 93 00:13:58,020 --> 00:14:06,500 yalnız özü üçün gün ağlamağı düşünməyən, işbilən insanlar meydana atılaraq cəsarətlə işləyir və səmərəli işlər görür. Səmərəli işlər bu cür insanların əməyinin nəticəsi ola bilər. 94 00:14:06,750 --> 00:14:12,270 Biz buna nail olmaq istəyirik. Belə insanlar harada yetişdirilir? Əsasən universitetlərdə. 95 00:14:12,500 --> 00:14:19,920 Deməli, məsələ yenə də universitetlərə qayıdır. Universitetlərimiz 96 00:14:20,220 --> 00:14:28,370 ölkəmizin sabah, iyirmi il sonra ehtiyac duyacağı kimi olmalıdır. Universitetlərin məsələsi bu qədər əhəmiyyətlidir. 97 00:14:29,050 --> 00:14:38,500 Amma qeyd etdiyim bütün bu məsələləri reallaşdırmaq üçün müəyyən şərtlər, tələblər var. Mən həmin tələbləri bir neçə başlıq altında xülasələşdirmişəm: 98 00:14:39,700 --> 00:14:49,720 universitetlərin elmi cəhətdən inkişaf etməsi zəruridir, ictimai əxlaq zəruridir, universitet mühitində dini təqva zəruridir, 99 00:14:50,970 --> 00:14:57,500 Bütün bunlar vacib məsələlərdir. Bu sadalananların reallaşmaası üçün hər birinə əməl olunmalıdır. 100 00:14:57,900 --> 00:15:02,170 Hansısa biri olmazsa iş axsayacaqdır. 101 00:15:04,600 --> 00:15:12,900 siyasi uzaqgörənlik zəruridir, öz heysiyyətini uca tutmaq, öz kimliyi ilə fəxr etmək zəruridir. 102 00:15:14,400 --> 00:15:22,250 Bizim tələbələrimiz özlərinin iranlı-müsəlman kimliyi ilə fəxr etməlidir. Bunlar zəruri məsələlərdir və istəklərimizin gerçəkləşməsi üçün bunlara riayət olunmalıdır. Bunlardan hansısa olmasa, bir ayağımız axsayacaq. Vaxtımız olsa, bunların hər biri barədə bir neçə kəlmə danışacağam. Mən tələbələrin qızlı-oğlanlı qarışıq ekskursiyaları və doğru olmayan bir sıra digər işlər barədə bəzi məqamları daim xatırladıram. Bu xatırlatmalar quru mühafizəkarlıq kimi başa düşülməsin. Belə işlər nöqsan və problemlər yaradır, universitetlərdə lazımi atmosferi pozur. Bu kimi məsələlərə laqeyd yanaşılması, əslində, bu gün bizim universitetlərdən olan gözləntilərimizə və universitetlərin ehtiyacına ziddir. 103 00:15:23,270 --> 00:15:28,300 Vaxtımız olsa, bunların hər biri barədə bir neçə kəlmə danışacağam. 104 00:15:29,750 --> 00:15:36,550 Mən tələbələrin qızlı-oğlanlı qarışıq ekskursiyaları 105 00:15:37,950 --> 00:15:42,900 və doğru olmayan bir sıra digər işlər barədə bəzi məqamları daim xatırladıram. 106 00:15:43,670 --> 00:15:50,050 Bu xatırlatmalar quru mühafizəkarlıq kimi başa düşülməsin. Belə işlər nöqsan 107 00:15:51,100 --> 00:16:00,620 və problemlər yaradır, universitetlərdə lazımi atmosferi pozur. 108 00:16:00,920 --> 00:16:09,720 Bu kimi məsələlərə laqeyd yanaşılması, əslində, bu gün bizim universitetlərdən olan 109 00:16:10,520 --> 00:16:15,820 gözləntilərimizə və universitetlərin ehtiyacına ziddir. 110 00:16:17,200 --> 00:16:21,450 Elmi inkişaf məsələsi barədə 111 00:16:21,920 --> 00:16:29,450 məruzəçilər yaxşı söhbətlər etdilər; yəni müxtəlif elm sahələri barədə açıqladıqları məsələlər 112 00:16:30,370 --> 00:16:34,950 olduqca əhəmiyyətli idi. Bu, elmi hərəkatın göstəricisidir. 113 00:16:36,470 --> 00:16:45,620 Təxminən 80-ci illərin əvvəllərində elm və elmi inkişaf məsələsi müzakirə olunmağa başladı – 114 00:16:46,570 --> 00:16:51,120 yanlış xatırlamıramsa, ilk dəfə mən bu məsələni 115 00:16:51,600 --> 00:16:54,970 Əmir Kəbir Universitetində qaldırmışdım – 116 00:16:55,750 --> 00:17:04,250 və o vaxtdan indiyədək sözün əsl mənasında bir elmi hərəkat meydana gəldi. Ölkəmizdə elmi inkişaf üçün zəmin və potensial olduğuna görə 117 00:17:05,950 --> 00:17:09,700 bu sahədə inkişafın göstəriciləri son dərəcə yüksək oldu. 118 00:17:12,700 --> 00:17:17,320 Hazırda isə mən elmi inkişafın sürəti məsələsi üzərində durmaq istəyirəm. 119 00:17:17,870 --> 00:17:24,700 Universitet müəllimləri və rəsmilərlə keçirdiyimiz başqa bir toplantıda 120 00:17:25,020 --> 00:17:30,600 mən elmi inkişafın sürəti barədə danışaraq qeyd etmişdim ki, hazırda bu sürət azalmışdır. 121 00:17:30,850 --> 00:17:33,670 Hörmətli təhsil naziri mənə məktub yazaraq bildirdi ki, 122 00:17:34,570 --> 00:17:42,270 “xeyr, bizim elmi inkişafımız davam edir”. Məktubunda o, bu barədə olan statistikanı da mənə təqdim etmişdi. Mən bilirəm ki, elmi inkişaf davam edir; 123 00:17:43,270 --> 00:17:48,800 mənim demək istədiyim bu deyil ki, elmimiz inkişaf etmir. Mən görürəm ki, bizim elmi nailiyyətlərimiz var. 124 00:17:49,350 --> 00:17:55,350 Mənim diqqət çəkmək istədiyim mövzu elmi inkişafın sürətidir. Bizim sürətimiz azalmışdır. 125 00:17:56,050 --> 00:18:00,170 Bu gün bizim elmi inkişafın sürətini artırmağa ehtiyacımız vardır. 126 00:18:00,920 --> 00:18:05,350 Diqqət edin, əgər avtomobil yarışında 127 00:18:06,000 --> 00:18:10,570 hamı saatda 250-300 km sürətlə hərəkət edirsə 128 00:18:10,950 --> 00:18:17,000 və siz ön sıradasınızsa, 250-300 km/saat sürəti sizin üçün kifayət edir. 129 00:18:18,370 --> 00:18:24,350 Amma əgər arxa sıradasınızsa, 130 00:18:24,570 --> 00:18:28,450 artıq bu sürət sizə bəs deyil. 131 00:18:29,100 --> 00:18:36,150 Əgər siz də ön sırada olanlar kimi 250-300 km/saat sürətlə hərəkət etsəniz, həmişə arxada qalacaqsınız. 132 00:18:36,950 --> 00:18:43,920 Önə keçmək üçün, mütləq, sürəti artırmalısınız. Önə çatandan sonra, istəsəniz, başqaları ilə eyni cərgədə hərəkət edə bilərsiniz. 133 00:18:45,750 --> 00:18:50,600 Məruzəçilərdən bir neçəsi qeyd etdi ki (əlbəttə, bu məlumatlar rəsmi məlumat mənbələrində də mövcuddur) 134 00:18:51,150 --> 00:18:59,950 bəzi Avropa ölkələrində elmi inkişafın sürəti azalmışdır. Bunu biz də bilirik. 135 00:19:00,600 --> 00:19:05,870 Bunun səbəbi odur ki, onlar artıq öz potensialından istifadə etmişlər. 136 00:19:07,050 --> 00:19:13,200 Potensial işləndikdən sonra, məlum məsələdir ki, artıq inkişaf dayanır; 137 00:19:13,470 --> 00:19:21,020 baxmayaraq ki, elmin inkişafı heç zaman dayanmır. Amma biz belə deyilik. Bizi geridə saxlayıblar. 138 00:19:22,100 --> 00:19:30,900 Biz azğın, xəyanətkar və cahil – ən azı cahil – hökumətlərin ucbatından 139 00:19:31,100 --> 00:19:36,320 minimum altmış-yetmiş il geridə qalmışıq. Biz geridəyik 140 00:19:37,050 --> 00:19:42,020 və əgər bu qlobal yarışda önə keçmək istəyiriksə, 141 00:19:42,150 --> 00:19:46,400 öndə gedənlərin inkişaf sürəti ilə hərəkət edə bilmərik. 142 00:19:46,770 --> 00:19:48,920 Elmi inkişafın sürətini artırmalıyıq. 143 00:19:49,070 --> 00:19:53,800 Mən bunu tələb edirəm; yoxsa ki, inkişafın olduğunu mən də bilirəm. 144 00:19:55,270 --> 00:20:06,300 İnkişafın sürəti artmalıdır. Qeyd edim ki, biz elmi inkişaf baxımından dünya üzrə dördüncü yerdəyik. 145 00:20:06,570 --> 00:20:09,250 Bu barədə hörmətli nazir də mənə məlumat verib, 146 00:20:09,250 --> 00:20:15,870 mötəbər mənbələrdən birindən əldə edilmiş hesabatda da oxumuşam. 147 00:20:16,170 --> 00:20:23,770 Bəli, biz dördüncü pillədəyik, amma bu, kifayət etmir. Biz sürətlənməliyik. 148 00:20:23,970 --> 00:20:27,800 Qürur və heysiyyət; qeyd etdik ki, tələbələr özlərində qürur və heysiyyət hiss etməlidir. 149 00:20:28,100 --> 00:20:33,920 Biz ölkəmizin reallıqlarından xəbərdar olmalıyıq. Bu gün burada deyilənlər reallıqların bir qismidir. 150 00:20:34,270 --> 00:20:44,300 Bu gün biz kosmos, nanotexnologiya, nüvə, 151 00:20:45,120 --> 00:20:52,150 biotexnologiya kimi sahələrdə bir çox işlər görmüşük, tibb sahəsində bu qədər inkişaf etmişik. 152 00:20:52,770 --> 00:21:03,470 Bu nailiyyətlər qeyd olunmalıdır. Özünü qürurlü, heysiyyətli hiss etmək məsələsində universitet müəllimləri tələbələrin psixologiyasına təsir göstərə bilər. 153 00:21:04,200 --> 00:21:10,720 Belə ki tələbələr dəyərli bir şəxsiyyətə sahib olduqlarını bilib bununla fəxr edə bilərlər. 154 00:21:11,820 --> 00:21:18,520 Əgər müəllim auditoriyada tələbələrini daim alçaldıb: 155 00:21:19,250 --> 00:21:27,450 “Siz acizsiniz, geridə qalmısınız,” – deyirsə, bu, xəyanətdir. Bu, sözün həqiqi mənasında xəyanətdir. 156 00:21:29,100 --> 00:21:35,620 Əgər müəllim bizim istedadlı tələbəmizi: “Burada niyə qalmısan? 157 00:21:36,320 --> 00:21:41,420 Xaricə get, oradakı imkanlardan istifadə et,” – deyə ölkəni tərk etməyə təşviq edirsə, bu, xəyanətdir. 158 00:21:41,970 --> 00:21:46,000 Çünki ölkənin ən yaxşı universitetləri böyük xərc çəkərək bu tələbəni yetişdirmişlər. 159 00:21:46,200 --> 00:21:55,050 Bu dəyərli fidanın bəhərindən istifadə etmək vaxtı çatanda isə gedib başqa yerdə meyvə verməlidir?! bu, xəyanətdir. 160 00:21:55,370 --> 00:22:02,000 Özündə qürur və heysiyyət hiss etmək budur: tələbə hiss etməlidir ki, iranlı olmaq, müsəlman olmaq 161 00:22:02,500 --> 00:22:09,720 və inqilabçı olmaq bir iftixardır! O, bununla fəxr etməlidir. 162 00:22:10,200 --> 00:22:18,800 Düşünməlidir ki, düzdür, biz geridəyik, amma gücümüz var, çalışırıq, enerjimiz var, cavanıq, 163 00:22:19,100 --> 00:22:25,170 hərəkət edirik, irəliyə gedirik və ön sıraya çatacağıq. Mən fars dili barədə danışanda – 164 00:22:26,100 --> 00:22:31,450 belə ki hörmətli aparıcı da bu məsələyə toxundu – məqsədim yalnız bir dil kimi fars dilinin əhəmiyyətini vurğulamaq deyil. 165 00:22:31,600 --> 00:22:37,800 Söz yox ki, fars dili dəyərlidir və biz yeri düşdükcə bu barədə söz açmışıq. 166 00:22:37,950 --> 00:22:41,920 Mənim demək istədiyim budur: gəlin biz elmi cəhətdən elə bir məqama çataq ki, 167 00:22:42,170 --> 00:22:50,870 bir başqası bizim elmi nailiyyətlərimizlə tanış olmaq və onları mənimsəmək istəyəndə fars dilini öyrənmək məcburiyyətində qalsın. 168 00:22:51,370 --> 00:23:01,820 Necə ki siz bu gün bəzi elmi nailiyyətləri mənimsəmək üçün ingilis və ya fransız dillərini öyrənmək məcburiyyətindəsiniz. 169 00:23:02,920 --> 00:23:10,250 Mənim sözüm budur. Biz ölkəni bu səviyyəyə çatdırmalıyıq. Bunun üçün bizim gücümüz var, potensialımız var. 170 00:23:11,020 --> 00:23:16,500 Geridəyik, amma özümüzü önə çatdıracağıq. Necə ki 171 00:23:16,720 --> 00:23:21,900 çox-çox geridə olduğumuz halda, bu gün olduğumuz yerə çatmışıq. Mənim demək istədiyim budur. 172 00:23:23,600 --> 00:23:32,920 Mən burada bəzi statistik rəqəmləri qeyd etmişdim, daha deməyə ehtiyac qalmadı, bəzilərini məruzəçilər qeyd etdilər. 173 00:23:35,720 --> 00:23:40,770 Dünya səviyyəli mərkəzlərin – o cümlədən, həmin elmi məlumat mənbələrinin; 174 00:23:40,950 --> 00:23:49,000 məsələn, “Science” və “Nature” kimi elmi jurnalların – İran barədə yazdıqları 175 00:23:50,170 --> 00:23:55,270 onların heyrət içində olduğunu göstərir. Məsələn, 176 00:23:56,270 --> 00:24:07,270 Kanadada fəaliyyət göstərən bir mötəbər elmi dəyərləndirmə müəssisəsi yazır: “İranın elmi uğurları təəccübləndiricidir”. 177 00:24:07,800 --> 00:24:14,120 Daha maraqlısı isə odur ki, sonrakı cümlədə yazır: “Bu, Qərbi narahat edir”. 178 00:24:15,320 --> 00:24:23,450 Əgər siz yaxşı adamsınızsa, nə üçün narahat olursunuz? Hansısa xalq elmi cəhətdən inkişaf edirsə, siz narahat olmalısınız? 179 00:24:23,550 --> 00:24:28,600 Dünyanın başqa bir məşhur elmi jurnalı – “Science” – yazır: 180 00:24:29,000 --> 00:24:37,920 “İran elm arenasında yeni ərsəyə gələn bir gücdür”. Bunu yazırlar, qeyd edirlər, nəşr edirlər. Elm arenasında yeni ərsəyə gələn bir güc! 181 00:24:39,820 --> 00:24:53,600 Mənim aldığım və rəsmi surətdə dərc edilmiş məlumatlara görə, UNESCO 2015-ci ildə – yəni keçən il – 182 00:24:55,450 --> 00:25:01,770 elmi inkişafın 2030-cu ilə qədər olan mənzərəsi barədə bir məlumat yaymışdır. 183 00:25:02,800 --> 00:25:11,000 Həmin məlumatda deyilir ki, İran “təbii resurslara söykənən” iqtisadiyyatı “elmi innovasiyalara söykənən” 184 00:25:12,020 --> 00:25:19,820 iqtisadiyyata dəyişmək istiqamətində çalışır. Bu, mənim dəfələrlə vurğuladığım və bu gün də məruzəçilərdən bəzilərinin toxunduğu bir məsələdir. 185 00:25:20,220 --> 00:25:26,050 Məhz buna görə mən elmi innovasiyalara söykənən iqtisadiyyatı inkişaf etdirmək üzərində bu qədər təkid edirəm. 186 00:25:28,350 --> 00:25:34,870 Həmin nəşrdə yazır: “Sanksiyaların müsbət təsiri olmuşdur. Sanksiyalar öz iqtisadiyyatını 187 00:25:37,000 --> 00:25:41,220 elmi nailiyyətlər üzərində qurmaq fikrinə düşməsi üçün İrana qeyri-müstəqim surətdə kömək etmişdir”. 188 00:25:44,620 --> 00:25:52,270 UNESCO-nun yaydığı məlumatda qeyd olunur ki, İranda aparılan elmi araşdırmalarda 189 00:25:52,620 --> 00:25:59,850 prioritet istiqamətləri kök hüceyrələri, nüvə, aerokosmos, enerji mübadilələri, informasiya texnologiyaları kimi sahələr təşkil edir. 190 00:26:01,350 --> 00:26:06,270 Onlar bizim gördüyümüz işləri zərrəbinlə araşdırır, izləyirlər. 191 00:26:06,770 --> 00:26:11,400 Bizim gördüyümüz işlər mühüm işlərdir. Bizim tələbələr də 192 00:26:11,600 --> 00:26:17,300 bunlardan xəbərdar olmalıdır. Xəbərdar olduqda qürur və heysiyyət duyacaqlar. 193 00:26:18,320 --> 00:26:24,350 Özləri ilə, iranlı olmaları ilə, inqilabçı olmaları ilə fəxr edəcəklər. 194 00:26:25,200 --> 00:26:29,260 Biz yalnız elmi nailiyyətlərimizlə qürur duymuruq. 195 00:26:29,360 --> 00:26:38,260 Yeni söz deməkdə də öz şəxsiyyətimizi hiss edirik; şair demişkən: “Vaxtdır, yeni söz de!” Biz yeni söz demişik. 196 00:26:39,730 --> 00:26:48,230 Mənəviyyat və dinlə yanaşı olan xalq hakimiyyəti ideyası çağdaş dünyada yeni bir ideyadır. 197 00:26:49,660 --> 00:26:56,760 Elə düşünmək lazım deyil ki, mənəviyyata meyil köhnə, mürtəce 198 00:26:57,030 --> 00:27:01,530 və bəzilərinin ifadəsi ilə desək, “dəbdən düşmüş” bir məsələdir. Xeyr, belə deyil. 199 00:27:01,760 --> 00:27:09,030 Müasir dünya mənəvi boşluğa düşdüyü üçün təlatümdədir və bunu özləri də qəbul edirlər. Bunu deyirlər, təkrar edirlər. 200 00:27:10,000 --> 00:27:19,930 Amma nə etsinlər, mənəviyyatı haradan gətirsinlər? Mənəviyyatı insanlara iynə ilə yeridə bilməzlər ki! 201 00:27:20,530 --> 00:27:25,160 Yoxlarıdır, çətinlikdədirlər və günü-gündən çətinlikləri daha da artacaq. 202 00:27:27,760 --> 00:27:37,730 Bizim qurduğumuz din və mənəviyyatla yanaşı olan xalq hakimiyyəti sözün həqiqi mənasında xalqın hakimiyyətidir. 203 00:27:39,100 --> 00:27:43,430 Başqa yerlərdə xalq hakimiyyəti adı altında, əslində, bir partiyanın hakimiyyəti hökm sürür. 204 00:27:43,730 --> 00:27:50,500 Qərbdə partiya xalqın arasından baş qaldıran bir təşkilat, şəbəkə deyil; 205 00:27:50,730 --> 00:27:56,260 istər Amerikada olsun, istər İngiltərədə, istərsə də başqa yerlərdə. Buna diqqət yetirin. Qərb ölkələrində partiya klubdur, 206 00:27:56,430 --> 00:28:03,260 siyasi bir klub. Orada dir dəstə ağıllı insan bir araya gəlir 207 00:28:03,560 --> 00:28:11,300 və müəyyən şüarlarla, böyük maliyyə dəstəyi və müxtəlif təbliğat vasitələri ilə camaatı seçkilərə cəlb edir. 208 00:28:11,460 --> 00:28:18,360 Bu, həqiqi mənada xalq hakimiyyəti deyil. Burada – bizim ölkəmizdə isə sözün həqiqi mənasında xalq hakimiyyəti var 209 00:28:18,600 --> 00:28:23,630 və eyni zamanda dinlə, İslamla yanaşıdır. Bunlar insana öz şəxsiyyətini hiss etdirir. 210 00:28:23,760 --> 00:28:30,660 Əgər gənclərimiz öz şəxsiyyətini hiss etsə, heç bir konflikt və ziddiyyət yaranmayacaq. 211 00:28:30,930 --> 00:28:39,460 Xaricdə bizim minlərlə tələbəmiz təhsil alır. Əgər onlar bu sadaladıqlarımı özləri üçün iftixar hesab etsələr, İrana qayıdacaqlar. Söz yox ki, təhsillərini başa vurmalıdırlar. 212 00:28:39,860 --> 00:28:46,230 Mənim tələbələrin xarici ölkələrdə təhsil almasından heç bir qorxum yoxdur. Dəfələrlə demişəm ki, qoy tələbələrimiz getsinlər, təhsil alsınlar, 213 00:28:46,800 --> 00:28:52,630 öyrənsinlər və gəlib ölkəsinə faydalı olsunlar. Amma bu, nə zaman olar? 214 00:28:53,000 --> 00:28:59,730 Tələbə iranlı olması ilə fəxr edəndə, inqilabçı olması ilə fəxr edəndə. Öz şəxsiyyətini dərk və hiss etməyin mənası budur. 215 00:29:00,030 --> 00:29:07,560 Digər bir məsələ universitetlərdə siyasət məsələsidir. Mən bir neçə il bundan qabaq – illər öncə – 216 00:29:07,860 --> 00:29:13,100 universitetlərdə siyasət barədə bir cümlə işlətmişdim. 217 00:29:13,800 --> 00:29:21,230 O dönəmin dövlət rəsmiləri narahat olub bildirmişdilər ki, “siz nə üçün belə bir söz deyirsiniz?” 218 00:29:21,830 --> 00:29:31,300 O vaxt mən demişdim ki, universitetlərdən aktiv siyasi düşüncəni, siyasi fəaliyyəti yığışdıranlara Allah lənət etsin. 219 00:29:32,230 --> 00:29:36,560 Məndən gileyləndilər ki, siz gəncləri siyasi işlərə təşviq edirsiniz. 220 00:29:36,800 --> 00:29:43,630 O vaxt bu sözləri deyənlər indi bəzən universitetlər və tələbələr barədə riyakarcasına bəzi sözlər danışırlar, 221 00:29:43,900 --> 00:29:47,100 amma əsl əqidələri elə odur, o vaxtkıdır. Mənimsə əqidəm budur: 222 00:29:47,430 --> 00:29:54,200 universitet mühiti, təbii olaraq, müxtəlif düşüncə və görüşlərin toqquşduğu bir mühitdir. Bu, universitetin təbiətindədir. 223 00:29:54,430 --> 00:30:07,630 Səbəbi isə budur ki, bir tərəfdən gənclərin təfəkkürü, ideoloji düşüncəsi hələ onlara rahatlıq, sakitlik gətirəcək qədər püxtələşməyib – 224 00:30:08,100 --> 00:30:15,600 insan ideoloji cəhətdən püxtələşdikdə onda bir rahatlıq, sakitlik yaranır, 225 00:30:15,730 --> 00:30:19,100 daxilindəki təlatüm yatır; 226 00:30:19,700 --> 00:30:25,830 gənclər isə belə deyil – digər tərəfdən isə onlar enerji doludur, mübahisə etməyə və sair bu kimi şeylərə can atırlar. 227 00:30:26,000 --> 00:30:33,460 Mən öz xatirələrimi, cavanlıq dövrümü – əlli-altmış il bundan əvvəli – yada salıram. 228 00:30:34,860 --> 00:30:40,500 Bəzi adamlarla siyasi məsələlər, siyasi mübarizə barədə hay-küylü mübahisələr edirdik. 229 00:30:41,900 --> 00:30:45,430 Mübahisə etmək, qarşısındakının fikri ilə razılaşmamaq gənclərin xüsusiyyətidir; 230 00:30:45,900 --> 00:30:53,200 özəlliklə də tələbə gənclərin. Odur ki bunda heç bir problem yoxdur. Problem o zaman yaranar ki, 231 00:30:53,900 --> 00:31:04,360 bu xüsusiyyətdən inqilabi dəyərlərin əleyhinə istifadə edələr. Bax bu, pisdir. 232 00:31:05,730 --> 00:31:13,160 Universitetlərdə müxtəlif düşüncələrin, müxtəlif siyasi cərəyan və görüşlərin olmasının heç bir problemi yoxdur. 233 00:31:14,000 --> 00:31:16,260 Bir-biri ilə mübahisə edə, aralarında fikir ayrılıqları da ola bilər. 234 00:31:16,430 --> 00:31:25,660 Bəs universitet rəhbərliyinin vəzifəsi nədir? Onların vəzifəsi 235 00:31:26,100 --> 00:31:32,160 inqilabın əsaslarına zidd olan siyasi cərəyanları dəstəkləmək və onlarla əməkdaşlıq etməkdirmi? 236 00:31:33,060 --> 00:31:39,730 Xeyr, bu, mütləq şəkildə yanlışdır və əslində onların öhdəsinə düşən vəzifənin tam əksidir. 237 00:31:41,100 --> 00:31:48,860 Təhsil Nazirliyinin rəsmilərindən və rektorlardan tutmuş 238 00:31:49,100 --> 00:31:53,630 auditoriyada tələbələrlə yaxından təmasda olan müəllimlərə qədər hamının vəzifəsi budur ki, 239 00:31:53,960 --> 00:32:04,160 universitetlərin bu təlatümlü mühitini inqilabın əsaslarına və hədəflərinə doğru istiqamətləndirmək üçün 240 00:32:04,460 --> 00:32:12,100 səy göstərsinlər; yəni gəncləri inqilabçı kimi yetişdirsinlər. 241 00:32:12,400 --> 00:32:20,130 Bir cümlə ilə desək, universitetlər inqilabçı olmalıdır, tələbələr inqilabçı olmalıdır, 242 00:32:20,130 --> 00:32:28,860 hər bir tələbə Allah yolunda çalışan bir müsəlman olmalıdır. Tələbələri bu istiqamətə yönləndirməlidirlər. 243 00:32:29,400 --> 00:32:33,900 Lakin mən bəzən bunun ziddini əks etdirən məlumatlar alıram. 244 00:32:36,160 --> 00:32:43,930 Mən üzümü burada iştirak edən rəsmilərə – Təhsil Nazirliyinin rəsmilərinə – tutaraq deyirəm ki, 245 00:32:44,200 --> 00:32:49,760 sizin məsuliyyətiniz böyükdür, siz çox diqqətli olmalısınız. Diqqətli olmalısınız ki, 246 00:32:50,100 --> 00:32:56,960 universitetlərdə inqilaba, inqilabi şüarlara, inqilabi dəyərlərə, 247 00:32:57,060 --> 00:33:09,900 dinə, inqilabçılığa və əziz liderimiz İmam Xomeyninin xatirəsinə zidd olan bir mühit yaranmasın. Bu olduqca zəruri tələblərdəndir. 248 00:33:11,760 --> 00:33:20,460 Universitetlərdə kimlərsə və ya müəyyən qruplar elə bir siyasi cərəyana ardıcıllıq edə bilər ki, bu, ölkənin parçalanmasına gətirib çıxara bilər. 249 00:33:20,660 --> 00:33:28,900 Bu ola bilər; bu bir reallıqdır. Sizlər bilavasitə universitetlərdə olduğunuza görə, yəqin ki, bəzi universitetlərdə bu kimi məsələlərin mövcud olduğundan xəbəriniz var. 250 00:33:28,900 --> 00:33:36,130 Şəxsən mənə bu barədə məlumatlar gəlib çatır. Bu siyasi cərəyanlar məqbul deyildir. Bunları dəstəkləmək olmaz. 251 00:33:36,930 --> 00:33:46,700 Elə siyasi cərəyanlar var ki, ölkəni başqalarından asılılığa sövq edir. Bunlar qəbuledilməzdir. 252 00:33:47,930 --> 00:33:54,400 Biz demirik ki, zor tətbiq etməklə, təhlükəsizlik qüvvələrinin müdaxiləsi ilə və sair bu kimi yollarla onların qarşısı alınsın. Bu problemləri ağıl 253 00:33:54,800 --> 00:34:02,960 və tədbirlə, maarifləndirici işlər aparmaqla həll etmək lazımdır. 254 00:34:03,930 --> 00:34:09,360 Odur ki inqilabçılıq və intizam mühüm məsələlərdir. 255 00:34:09,900 --> 00:34:15,530 Mənim bir neçə tövsiyəm var, vaxt az qaldığına görə onları qısaca söyləyirəm. 256 00:34:15,730 --> 00:34:24,160 Birinci tövsiyəm budur ki, ali təhsil rəsmiləri – istər Səhiyyə Nazirliyi olsun, istərsə də Elmlər Nazirliyi – 257 00:34:24,460 --> 00:34:30,930 tədqiqatçı və ixtiraçıların pessimizmə qapılmasına, işdən soyumasına şərait yaratmamalıdır. Bu bir təhlükədir. 258 00:34:32,030 --> 00:34:37,330 Özünüz gördünüz ki, elm adamları necə şövq və həvəslə məruzə etdilər. 259 00:34:37,430 --> 00:34:43,100 Bu şövq bizim bütün elmi tədqiqat mərkəzlərimizdə, 260 00:34:43,460 --> 00:34:50,530 universitetlərin nəzdindəki tədqiqat müəssisələrində müşahidə olunmalıdır. 261 00:34:50,860 --> 00:34:56,300 Hamı ümidvar olmalıdır. Onların məyus olmasına, işdən soyumasına imkan verməyin. 262 00:34:56,600 --> 00:35:04,100 Mənim tövsiyə etmək istədiyim məsələlərdən biri də təməl elmlərə əhəmiyyət verilməsidir; mən bu məqama əvvəllər də toxunmuşam, 263 00:35:04,400 --> 00:35:07,460 bu gün də mütəxəssislər mənim bu fikrimi təsdiqlədilər. 264 00:35:08,000 --> 00:35:17,930 Alim və tədqiqatçılardan bir qrupu ilə görüşlərimizdən birində mən sözügedən məsələ ilə bağlı bir bənzətmə apararaq demişdim: 265 00:35:18,100 --> 00:35:25,830 təməl elmlər banka qoyulan yatırıma bənzəyir, belə ki bu yatırım sizin həyatınızın zəmanətidir. 266 00:35:26,030 --> 00:35:33,630 Praktiki elmlər isə cibinizə qoyub xəclədiyiniz puldur. Bu da lazımdır. Praktiki elmlər kənara qoyula bilməz, 267 00:35:34,400 --> 00:35:38,630 onlara əhəmiyyət verilməlidir, lakin əsas təməl elmlərdir. 268 00:35:38,930 --> 00:35:47,630 Bu işi bilən alim və mütəxəssislərin dediyinə görə – belə ki biz də onlardan öyrənməliyik; yəni mən onlardan öyrənməliyəm – 269 00:35:47,960 --> 00:35:52,800 əgər təməl elmlər olmasa, praktiki elmlər də bir yana çıxa bilməz. 270 00:35:53,560 --> 00:35:59,960 Mənim növbəti tövsiyəm budur ki, elmi diplomatiya çox önəmlidir. Ümumiyyətlə, diplomatiya mühüm bir məsələdir: 271 00:36:00,200 --> 00:36:07,030 iqtisadi diplomatiya da mühümdür, mədəni diplomatiya da mühümdür, elmi diplomatiya da mühümdür; 272 00:36:07,300 --> 00:36:19,430 diplomatiya çox önəmli bir məsələdir. Lakin diqqətli olmaq lazımdır ki, elmi diplomatiyada, yəni elmi əlaqələr quran zaman (belə ki mən də bu əlaqələrin qurulmasının tərəfdarıyam) aldanmayasan. 273 00:36:19,830 --> 00:36:25,400 Baxın, biri gəlib iş adamı adı ilə bizim bir iqtisadçımız, yaxud iş adamımızla 274 00:36:25,830 --> 00:36:33,030 hansısa ölkənin hansısa restoran və ya otelində görüş təyin edir 275 00:36:33,400 --> 00:36:42,530 və söhbət edib sövdələşir. Amma araşdırdıqda məlum olur ki, o, İsrail rejiminin təhlükəsizlik xidmətinin əməkdaşıdır 276 00:36:43,230 --> 00:36:51,660 və iş adamı adı altında öz məqsədlərini həyata keçirmək iştəyir. Bu vəziyyət elm sahəsində də keçərlidir. 277 00:36:52,200 --> 00:36:57,360 Bəli, xarici ölkələrin alimlərindən faydalanın. Mən tələbələrlə görüşlərdə dəfələrlə demişəm ki, 278 00:36:57,700 --> 00:37:02,860 biz kiməsə şagirdlik etməkdən, kimdənsə öyrənməkdən utanmırıq. Biz başqalarından öyrənirik, 279 00:37:03,430 --> 00:37:14,630 amma diqqətli olmalıyıq ki, elmi əlaqələr qurub elmləri mənimsədiyimiz zaman 280 00:37:15,130 --> 00:37:20,200 ölkənin təhlükəsizliyinə müdaxilə olunmasına yol açmayaq. 281 00:37:20,900 --> 00:37:27,030 Onlar ölkəmizin təhlükəsizliyinə müdaxilə etmək üçün istənilən yoldan istifadə edirlər; hətta elmdən də. 282 00:37:27,260 --> 00:37:31,800 Belə şeylər əvvəllər də baş verib və təəssüflər olsun ki, bu gün də bəzi yerlərdə var. 283 00:37:36,560 --> 00:37:44,060 Daha bir tövsiyəm elmi məqalələr barəsindədir. Elmi məqalələrin statistikasını təqdim etdilər; mənim də bu barədə məlumatım var. 284 00:37:44,300 --> 00:37:50,500 Məqalələrin sayı artmışdır. Amma elmi məqalələr ölkənin ehtiyaclarına yönəlməlidir. 285 00:37:51,160 --> 00:37:56,060 Bu gün bizim neft sənayesi, kənd təsərrüfatı, 286 00:37:56,300 --> 00:38:01,700 müxtəlif sənaye sahələri, informasiya texnologiyaları ilə bağlı araşdırmalar aparmağa 287 00:38:03,560 --> 00:38:13,930 və elmi məqalələr yazmağa ehtiyacımız var. Yazılan məqalələr hansısa ölkənin ehtiyacına istiqamətlənməməlidir. 288 00:38:15,100 --> 00:38:21,230 Mənim xüsusilə vurğulamaq istədiyim məsələlərdən biri də budur: elmi məqalələrin ölkənin ehtiyaclarına yönəlməsi. 289 00:38:21,530 --> 00:38:29,260 Növbəti bir məsələ kompleks elmi plan məsələsidir. 290 00:38:29,430 --> 00:38:39,400 Belə bir ümumi, hərtərəfli planın hazırlanması yaxşı bir işdir, amma bu plan həm bütün universitetlər üçün açıqlanmalı, həm də bir proqrama çevrilməlidir. 291 00:38:40,400 --> 00:38:46,730 Digər bir mühüm məsələ isə müqavimət iqtisadiyyatıdır; Dr. Derəxşan bu barədə, həqiqətən, yaxşı söhbət etdi. 292 00:38:47,830 --> 00:38:55,500 Müqavimət iqtisadiyyatı bizim üçün həm milli qürur mənbəyi, həm də hazırkı çətinliklərin həlli yoludur. 293 00:39:15,930 --> 00:39:25,630 Məndən soruşurlar ki, siz milli qürur məsələsi üzərində bu qədər dayanır və çıxışlarınızda daim bu məsələni vurğulayırsınız, 294 00:39:25,860 --> 00:39:31,660 bəs əhalinin nağd vəsaitə olan tələbatı barədə nə düşünürsünüz? 295 00:39:31,860 --> 00:39:38,000 Mənim cavabım budur: əgər müqavimət iqtisadiyyatı sözün həqiqi mənasında – deyildiyi və arzu olunduğu kimi – 296 00:39:38,200 --> 00:39:45,900 icra olunarsa, həm milli qürur təmin olunar, həm də ölkənin ehtiyacları qarşılanar. 297 00:39:46,200 --> 00:39:52,800 Çünki müqavimət iqtisadiyyatı daxili imkan və potensiala, milli istehsala söykənir. 298 00:39:53,600 --> 00:40:01,030 Mənim növbəti tövsiyəm budur ki, universitetlərdə mədəni işlərin aparılmasına əsas məsələ kimi yanaşılsın; 299 00:40:01,760 --> 00:40:07,700 yəni bu, əlavə bir iş deyil. Mədəni işlərə əhəmiyyət verilməlidir. 300 00:40:07,700 --> 00:40:17,830 Söz yox ki, mədəni işlər dedikdə, mən universitetlərdə, məsələn, konsertlərin və ya rəqs tədbirlərinin keçirilməsini nəzərdə tutmuram. 301 00:40:18,430 --> 00:40:23,560 Bunlar mədəni iş deyil, əksinə, mədəniyyətə zidd işlərdir. Rəhbər şəxslər 302 00:40:23,800 --> 00:40:29,860 meydanı dəyərləri uca tutan tələbə və müəllimlərə verməlidir. 303 00:40:31,330 --> 00:40:38,730 Qoy dəyərləri uca tutan müəllim və tələbələr 304 00:40:39,260 --> 00:40:48,400 universitet mühitində sözün həqiqi mənasında nəfəs alsınlar. 305 00:40:50,760 --> 00:40:58,560 Mənim dəyərləri uca tutan, inqilabçı tələbə və müəllimlərə tövsiyəm budur ki, ictimaiyyət içərisində təsirli rol oynamağa çalışsınlar. 306 00:40:59,230 --> 00:41:06,500 Mən gəncləri “yumşaq müharibənin zabitləri” adlandırmışam. Siz müəllimlər isə yumşaq müharibənin komandirlərisiniz. 307 00:41:07,100 --> 00:41:17,130 Elə isə komandirlik edin, komandir kimi rolunuzu ifa edin! Yumşaq müharibə davam edir. 308 00:41:17,130 --> 00:41:25,430 İki-üç il bundan əvvəl mən ilk dəfə “yumşaq müharibə” ifadəsini işlətdiyim gündən bu günədək bu müharibə bir neçə dəfə güclənmişdir. 309 00:41:27,260 --> 00:41:38,660 Düşmən bizimlə müharibə aparır. Xanım Qəhrəmaninin qeyd etdiyi fars dili məsələsi, əgər diqqət edilərsə, 310 00:41:38,960 --> 00:41:45,900 çox mühüm məsələdir. Bizimlə mədəniyyət arenasında hər cəhətdən müharibə aparırlar. 311 00:41:45,900 --> 00:41:50,700 Səbəbi də aydındır və mən bunu dəfələrlə demişəm. Belə olan halda biz də müharibəyə hazır vəziyyətdə olmalıyıq. 312 00:41:51,900 --> 00:41:58,930 Mən belə bir fikir işlətmişəm ki, etibarsız insanlar universitetlərdə təmsil olunmasın. 313 00:41:59,300 --> 00:42:06,060 Məndən soruşurlar ki, etibarsız insanlar kimlərdir? Etibarsız insanlar hansısa bir bəhanə ilə hakimiyyəti problem qarşısında qoyan insanlardır. 314 00:42:08,160 --> 00:42:14,030 Hansı ölkədə buna icazə verilir ki, mövcud hakimiyyət problemlə üzləşsin? 315 00:42:14,360 --> 00:42:20,260 Azadlığın mehvəri olduğunu iddia edən Amerika buna icazə verərmi?! 316 00:42:21,360 --> 00:42:27,700 Con Steynbek – “Qəzəb salxımları” romanının, eləcə də bir neçə başqa romanın müəllifidir – 317 00:42:28,160 --> 00:42:35,130 ən ağır təzyiqlərə məruz qaldı. Amerikada kim sosializm qoxusu gələn – 318 00:42:36,230 --> 00:42:45,030 sosializmin özünü demirəm, cüzi belə olsun sosializm qoxusu gələn – bir söz desəydi, 319 00:42:45,600 --> 00:42:53,860 o adamı müxtəlif şəkillərdə blokadaya alardılar: canını, namusunu və sairi terror edərdilər. Onlar belədir; 320 00:42:54,330 --> 00:43:00,400 onlar öz hakimiyyətlərinin problemlə üzləşməsinə icazə vermirlər. Biz isə seçki bəhanəsi ilə, filan-bəhman bəhanələrlə hakimiyyətimiz üçün problem yaradırıq. 321 00:43:00,730 --> 00:43:08,800 Müxtəlif bəhanələrlə hakimiyyəti problemlə üz-üzə qoyan insanlar etibarsız insanlardır. 322 00:43:12,400 --> 00:43:23,600 Sosial elmlər barədə də özüm üçün bir qeyd götürmüşdüm, bu barədə də danışacaqdım, amma artıq vaxt qurtarıb, zənnimcə, hələ vaxtdan bir qədər keçmişik də; 323 00:43:24,130 --> 00:43:31,200 ona görə də geniş açıqlama vermirəm. 324 00:43:31,630 --> 00:43:38,700 Demək istədiklərimin xülasəsi isə budur: Biz sosial elmlərin bütün nailiyyətlərini inkar etmirik, 325 00:43:39,200 --> 00:43:46,130 hansı mövzulardan istifadə etmək mümkündürsə, istifadə edirik, amma Qərbdən gələn 326 00:43:46,660 --> 00:43:55,430 sosial elmlərin ümumi quruluşu və mahiyyəti Qərbin insana olan baxışlarına və insanla bağlı dünyagörüşünə söykənir. 327 00:43:56,100 --> 00:44:05,930 Onlar insana bir cür yanaşır, biz isə bir başqa cür – Qərbin maddiyyatçı yanaşmasından fərqli yanaşırıq. 328 00:44:06,360 --> 00:44:09,960 Ona görə də biz İslam dininə əsaslanan sosial elmlərə dəyər verməliyik. 329 00:44:10,000 --> 00:44:17,830 İlahi! Dediklərimizi, göstərdiyimiz səyləri, düşündüklərimizi, eşitdiklərimizi 330 00:44:17,960 --> 00:44:20,930 Özün üçün və Öz yolunda qərar ver. 331 00:44:21,860 --> 00:44:23,660 Bunları bizdən qəbul et. 332 00:44:24,430 --> 00:44:29,260 Ramazan ayının səfasını qəlblərimizin üzərinə çək. 333 00:44:30,160 --> 00:44:36,760 İlahi! Məhəmməd və Ali-Məhəmməd xatirinə, ölkəmizi, cəmiyyətimizi, universitetlərimizi, müəllimlərimizi, tələbələrimizi, 334 00:44:37,100 --> 00:44:41,400 elmimizi günü-gündən Öz ali hədəflərinə doğru daha çox yönəlt. 335 00:44:42,560 --> 00:44:43,630 Allahın salamı və mərhəməti nəsibiniz olsun.