پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

احکام مناسبتی ماه شعبان

 
مراسم إحیا در شب نیمه ی شعبان
س1. برگزاری مراسم إحیا در شب نیمه شعبان چه حکمی دارد؟
ج. اشکال ندارد، و احیاء یکی از اعمالی است که در این شب سفارش شده است.
 
أعمال شب نیمه ی شعبان
س2. اعمال شب نیمه شعبان چیست؟
ج. غسل کردن مستحب است و زیارت امام حسین (علیه السلام) و احیاء در این شب به نماز و دعاء و استغفار در روایات توصیه شده است.
 
روزه به نیت اول ماه رمضان در یوم الشک
س3. آیا می توانیم روزی را که نمی دانیم آخر ماه شعبان است یا اول ماه رمضان، به نیت ماه رمضان روزه بگیریم؟
ج. در فرض سؤال واجب نیست روزه بگیرد و اگر بخواهد روزه بگیرد نمی‌تواند نیت روزه‌ی ماه رمضان کند، بلکه می‌تواند قصد روزه‌ی مستحبی آخر شعبان یا روزه قضا و مانند آن کند. و اگر بعداً معلوم شود که رمضان بوده از رمضان حساب می‌شود و قضای آن روز لازم نیست.
 
ملاک زمان رؤیت هلال
س4. آیا برای اثبات ماه جدید قمری، باید هلال ماه، مقارن یا پس از غروب خورشید رؤیت شود، یا رؤیت هلال قبل از غروب خورشید نیز کافی است ؟
ج. با رؤیت هلال پیش از غروب خورشید، حلول ماه قمری جدید از شبی که پس از رؤیت است ثابت می شود.
 
جنابت تا قبل از ظهر و نیت روزه مستحبی
س5. در روزه ی مستحبی آخر ماه شعبان، چنانچه تا قبل از اذان ظهر انسان جنب باشد، و قبل از اذان ظهر غسل نماید، آیا روزه ی او صحیح است؟
ج. اگر عمداً بعد از اذان صبح خود را جنب نکرده باشد، روزه مستحبی صحیح است.
 
زمان پرداخت کفاره ی روزه
س6. کفاره و فدیه مربوط به هر ماه رمضان را، چه زمانی باید پرداخت ؟
ج. کفاره تأخیر و کفاره بیماری که تا ماه رمضان بعد نتواند قضای روزه را بگیرد، پس از رسیدن ماه رمضان بعد پرداخت می شود، اما پرداخت کفاره افطار عمدی یا فدیه ای که زن باردار یا زن شیرده باید بپردازد، قبل از رسیدن ماه رمضان بعد، اشکال ندارد.
 
روزه ی استیجاری در یوم الشک
س7. اگر روز آخرماه شعبان را روزه ی استیجاری بگیرم و بعد معلوم شود اول رمضان بوده، آیا جزء روزه ی رمضان محسوب می شود، یا باید قضای آن را بجا آورم؟
ج. اگر بعد از اذان مغرب معلوم شود ماه رمضان بوده، روزه ی ماه رمضان و برای خودتان محسوب می شود و اگر در بین روز معلوم شود، باید برای خودتان و به نیت روزه ی ماه رمضان ادامه روزه را بگیرید و صحیح است.
 
اول ماه رمضان در ایران، مصادف با آخر ماه شعبان درعراق
س8. اول ماه رمضان در عتبا ت بودم، آنجا آخر شعبان بود، اما در ایران اول رمضان، قضای آن روز را باید به نیت اول ماه رمضان بگیرم ؟
ج. اگر در آن روز برای شما اول رمضان در محل اقامت ثابت شده باشد، اگرچه از طریق اثبات برای مقام معظم رهبری "مد ظله العالی"، باید قضای روزه را بگیرید وگرنه واجب نیست.
 
نیت روزه ی مستحبی برای کسی که روزه ی قضا دارد
س9. آخر شعبان روزه ی مستحبی می گیرد و در اثنای روز یادش می آید از سال قبل یک روز قضاء دارد، تکلیف چیست؟
ج. در صورتی که در اثنای روز یادش بیاید، روزه مستحبی او باطل می‌شود، حال اگر پیش از ظهر باشد می‌تواند نیت روزه‌ی قضای ماه رمضان کند و روزه‌اش صحیح است وگر نه روزه باطل است و به عنوان روزه ی قضا هم محاسبه نمی گردد.
 
نیت روزه ی مافی الذمه در آخر ماه شعبان
س10. اگر انسان نداند که آخر ماه شعبان است یا اول ماه رمضان و از طرفی هم نداند که روزه ی قضا دارد یا ندارد، آیا می تواند به قصد ما فی الذمة روزه بگیرد؟
ج. اشکالی ندارد.
 
صرف صدقات در جشن نیمه ی شعبان
س11. مبلغی برای صدقه کنار گذاشته شده، آیا می توان از این مبلغ برای جشن نیمه شعبان استفاده کرد؟
ج. اگر صدقه مستحبی بوده و مربوط به صدقات خودتان است و یا اگر مربوط به دیگران باشد با اجازه ی آنان باشد، مانعی ندارد.
 
کف زدن در مسجد
س12. دست زدن (کف زدن) در مسجد، در جشن نیمه شعبان به طور متعارف چه حکمی دارد.؟
ج. به طور کلی کف زدن فی نفسه به نحو متعارف در جشن های أعیاد یا برای تشویق و تأیید و مانند آن اشکال ندارد؛ ولی بهتر است فضای مجالس دینی به خصوص مراسمی که در مساجد و حسینیه ها و نمازخانه ها برگزار می شود، به ذکر صلوات و تکبیر معطر گردد، تا انسان به ثواب آن ها برسد.
 
اجرای نمایش طنز در مراسم نیمه ی شعبان
س13. اجرای نمایش طنز و خنده دار در مراسم نیمه شعبان چه حکمی دارد.
ج. اگر همراه گناهی مانند توهین یا مسخره کردن مؤمن نباشد، فی نفسه اشکال ندارد.
 
استفاده از اُرگ در جشن نیمه ی شعبان
س14. آیا جایز است جهت مراسم فرهنگی در شب نیمه شعبان از اُرگ استفاده شود؟
ج. اگر نوازندگی به صورت حرام باشد، باید از آن اجتناب شود، و در هر صورت به کار بردن موسیقی در مناسبت های مذهبی و متعلّق به اهل بیت (علیهم السلام) شایسته نیست، هر چند از نوع حلال باشد.
 
استفاده از آلات موسیقی در جشن نیمه ی شعبان
س15. در مورد به کار بردن دف یا نی و تار در جشن نیمه شعبان برای برگزاری جشن و خواندن متن های مجاز نظر حضرت آقا چیست؟
ج. هر موسیقی که به سبب ویژگی هایی که دارد انسان را از خداوند متعال و معنویات و فضائل اخلاقی دور نموده و به سمت بی بندوباری، بیهودگی و گناه سوق دهد، حرام است و اگر موسیقی این گونه نباشد به خودی خود اشکال ندارد.
البته توجه داشته باشید، به کار بردن موسیقی در مناسبتهای مذهبی شایسته مجالس اهل بیت (علیهم السلام) نیست هر چند از نوع حلال باشد و باید قداست و مقام اهل بیت (علهیم السلام) مراعات شود.
 
نور افشانی در جشن نیمه ی شعبان
س16. اجرای مراسم نور افشانی در مراسم جشن نیمه شعبان چه حکمی دارد؟ چون برنامه معمولاً با صدای زیاد اجرا می شود؟
ج. اگر موجب ضرر و یا ایذای دیگران گردد، جایز نیست؛ وگرنه فی نفسه مانعی ندارد.
 
استفاده از برق شهری جهت مراسم دینی
س17. احتراماً بفرمایید استفاده از برق شهری (سرتیر، پشت کنتور) جهت مراسم دینی مانند جشن نیمه ی شعبان یا هیآت محرّم و ...اشکال شرعی دارد یا خیر؟
ج. باید با اجازه از شرکت برق باشد و بدون اجازه جایز نیست؛ و شخص ضامن است.
 
هزینه ها در مراسم أعیاد
س18. آیا هزینه هایی که پیرامون تزئین خیابان ها یا مجالس به مناسب أعیاد أئمه اطهار (علیهم السلام) مثل نیمه شعبان، انجام می شود جایز است؟
ج. فی نفسه مانعی ندارد، ولی نباید به حدّ اسراف و زیاده روی برسد.
کاربر گرامی؛ لطفا قبل از تکمیل فرم، موارد زیر را مطالعه کنید:
  • جهت مکاتبه با دفتر، از قسمت ارسال نامه استفاده نمایید.
  • به منظور استفتاء یا ارسال سوال شرعی، از قسمت ارسال سوال شرعی استفاده نمایید.
  • جهت ارایه انتقاد و پیشنهاد به سایت دفتر، از قسمت ارتباط با پایگاه استفاده نمایید.
  • از فرم زیر فقط برای ارایه نظرات در مورد محتوای همین صفحه استفاده نمایید.
  • مسوولیت ارسال اشتباه بر عهده ارسال کننده آن است.
700 /